माझा आजचा विचार वैयक्तिक विचार साधना

नमस्कार रसिक वाचकांनो, श्रोत्यांनो!

‘असेच विचार… तरंग’ – शब्दांची दुनिया आता थेट तुमच्या कानांत! ‘माझा आजचा विचार’ची ही पॉडकास्ट मालिका …

स्पॉटीफायवर ऐका | Listen on Spotify

रोजच्या धावपळीत, सकाळच्या ट्रॅफिकमध्ये गाडी चालवताना, कानात इयरफोन्स लावून ट्रेनमधून प्रवास करताना, किंवा संध्याकाळी निवांत शतपावली करताना… आयुष्याच्या या गराड्यातून थोडा वेळ स्वतःसाठी काढावासा वाटतो ना? कधी खळखळून हसावंसं वाटतं, तर कधी जुन्या आठवणींच्या शांत डबक्यात एखादा खडा मारून मनाला उभारी द्यावीशी वाटते. तुमच्या मनातल्या याच भावनांना साद घालण्यासाठी, ‘माझा आजचा विचार’ या तुमच्या लाडक्या ब्लॉगवर गेली अनेक वर्षे शब्दांच्या माध्यमातून जी नाळ जोडली गेली आहे, तीच आता एका नव्या, जिवंत स्वरूपात तुमच्या भेटीला येत आहे.

गेली अनेक वर्षे तुम्ही आमच्या ब्लॉगवरच्या शब्दांवर भरभरून प्रेम केलंत. वाचकांच्या याच प्रेमापोटी आम्ही सर्व लेखक आणि संपादक घेऊन आलो आहोत, आपली पहिली वाहिली ऑडिओ पॉडकास्ट मालिका… “असेच विचार… तरंग!”

पुढचे २० दिवस, दर दोन दिवसांनी आम्ही तुमच्या भेटीला घेऊन येणार आहोत या मालिकेतील ९ मनोरंजक पोस्ट निवडले आहेत. हे ९ पोस्ट म्हणजे केवळ लेख किंवा ऑडियो ट्रॅक्स नसून, तो मानवी भावनांचा, विनोदाचा, तत्त्वज्ञानाचा आणि नात्यांचा एक सुरेख गोफ आहे. जे जुने वाचक आहेत, त्यांच्यासाठी ही एक नॉस्टॅल्जिक सफर असेल, तर नव्या वाचक/श्रोत्यांसाठी या कथा म्हणजे नव्याने एक वैचारिक मेजवानी ठरेल. या प्रवासात आपण काय काय अनुभवणार आहोत, याची ही एक छोटीशी पण सविस्तर झलक!

प्रसिद्ध केलेल्या पॉडकास्ट एपिसोडची ट्रेलर

हास्यकल्लोळ आणि जगण्याची हलकीफुलकी रीत

जगण्याच्या धबडग्यात आपण हसायला विसरून जातो. पण या मालिकेतील काही लेख तुम्हाला पोट धरून हसायला भाग पाडतील. वयाच्या एका टप्प्यावर आल्यावर शरीराच्या सुरू होणाऱ्या तक्रारी आणि त्याकडे बघण्याचा सकारात्मक, विनोदी दृष्टिकोन ‘वयाचा साहसी खेळ आणि नव्याने मैत्री!‘ या अज्ञात लेखकाच्या खुमासदार लेखातून उलगडतो. कॉफी प्यायली तर झोप येत नाही आणि नाही प्यायली तर काम होत नाही, सकाळी उठल्यावर शरीराचे अवयव काम करत आहेत की नाही याची चाचपणी करणे, अशा रोजच्या गमतीजमती यात अत्यंत मिश्किलपणे मांडल्या आहेत.

त्यानंतर आपण वळणार आहोत अस्सल पुणेरी विनोदाकडे. {Episode Released}’पुणेरी शिस्तीपुढे काय कथा… McDonald ची?‘ या लेखात पुणेरी पाट्या आणि मॅकडोनाल्डचे नियम यांचा जो भन्नाट संगम साधला आहे, तो वाचून आणि ऐकून कोणीही हसू आवरू शकणार नाही. “दोन माणसात तोंड पुसायचे तीन कागद मिळतील” किंवा “फ्रेंच फ्राईज मोजून घ्यावेत” हे नियम ऐकताना पुणेरी स्वभावाची अचूक नस पकडल्याचे जाणवते.

विनोदाची हीच गाडी पुढे जाते ती थेट दाक्षिणात्य सुपरस्टार रजनीकांत यांच्याकडे. {Episode Released}’रजनीकांत – एक सुप्रसिद्ध वादळ‘ या लेखात रजनीकांत यांनी जर एखाद्या बजेट नसलेल्या मराठी चित्रपटात काम करण्याचे ठरवले, तर निर्मात्यासोबत त्यांचे कसे संवाद झडतील, याचे अतिशयोक्तीपूर्ण पण अत्यंत मार्मिक वर्णन केले आहे. रजनीकांत यांच्या ‘इन्फिनिटीला झिरोने डिव्हाईड’ करण्याच्या कल्पनेपासून ते निर्मात्याच्या साडेबारा हजारांच्या मानधनापर्यंतचा हा प्रवास ऐकताना श्रोते नक्कीच खळखळून हसतील.

नात्यांचे नाजूक पदर आणि मानसिकतेचा वेध

हसता-खेळता आयुष्य जगताना, नात्यांमधला ओलावा किती महत्त्वाचा असतो! याच नात्यांचा वेध घेणारी विवेक साठे यांची {Episode Released}’ठिणगीचा प्रवास ज्योतीकडे‘ ही कथा लग्नानंतरच्या दहा वर्षांतील प्रवासावर भाष्य करते. विशीत एकमेकांच्या प्रेमात पडलेले जोडपे, संसाराच्या ओझ्याखाली एकमेकांना गृहीत धरू लागते. पत्नीच्या मनात प्रेमाबद्दल शंका निर्माण होते आणि ती वाढदिवसाला नवऱ्याला एक छोटे रोप भेट देऊन त्याची परीक्षा घेते. पण जेव्हा तिला समजते की आपला नवरा दररोज सकाळी त्या रोपाची न चुकता काळजी घेत आहे, तेव्हा तिच्या लक्षात येते की विशीतली ती प्रेमाची ‘ठिणगी’ विझली नव्हती, तर तिचे रूपांतर एका शांत, उबदार ‘ज्योतीत’ झाले आहे.

याच मानसिकतेचा दुसरा पैलू उलगडतो तो {Episode Released}’mating कॉल‘ या कथेतून. किशोरवयीन मुलांचे मानसशास्त्र, आकर्षण आणि निसर्गातील नियमांची यात अत्यंत सुंदर सांगड घातली आहे. अनिश आणि कोमल यांच्यातील अबोल आकर्षण असो, वा प्रतिक आणि चित्रा यांच्यातील मैत्री, निसर्गातील बेडकांच्या ‘मॅटिंग कॉल’चे उदाहरण देऊन बाबा आपल्या मुलांना तारुण्याच्या उंबरठ्यावरील भावनांची कशी योग्य जाणीव करून देतात, हे या कथेत अत्यंत संवेदनशीलतेने रेखाटले आहे.

या नात्यांना आणि आयुष्याला दररोज नवसंजीवनी देण्यासाठी अज्ञात लेखकाचा ‘दही‘ हा ललित लेख एक सुंदर तत्त्वज्ञान सांगून जातो. ज्याप्रमाणे दही खूप वेळ तसेच ठेवले तर ते आंबट होते, तसेच आयुष्यही एकाच जागी थांबले तर ते सपक होते. म्हणूनच रोज रात्री झोपण्यापूर्वी, दिवसभरात जगलेल्या उबदार क्षणांनी आयुष्याला परत नव्याने दही विरजायला हवे, हा विचार मनाला कमालीची उभारी देतो.

संस्कारांची शिदोरी आणि माणुसकीचे दर्शन

या पॉडकास्ट मालिकेत बालपणीचे संस्कार जागे करण्यासाठी श्री. अमोल पांडव यांच्या ‘बिरबल कथा – कंजूष माणूस आणि जे होते ते चांगल्या साठी‘ नव्या रूपात भेटीला येतील. ‘कंजूष माणूस’ या कथेत वेद नावाचा हुशार मुलगा समाजातील बक्षीस देण्याचे खोटे आमिष दाखवणाऱ्या तात्या आजोबांची, बिरबलाच्या कथेवरून प्रेरणा घेत कशी जिरवतो, हे ऐकणे अत्यंत रंजक आहे. तर दुसऱ्या कथेत, अम्युझमेंट पार्कमध्ये जाण्याचे हुकल्यामुळे रडणाऱ्या वेदला, तिथे झालेल्या अपघाताची बातमी समजल्यावर ‘जे होतं ते चांगल्यासाठीच कसं असतं’ याचा उलगडा कसा होतो, हे मुलांना सकारात्मकतेचा एक मोठा धडा देते.

या सर्वांवर कडी करणारी कथा म्हणजे श्री. प्रदीप बर्जे यांची {Episode Released}’माणुसकी‘. लॉकडाऊनच्या त्या कठीण काळात पोटाची खळगी भरण्यासाठी उन्हातान्हात मास्क विकणाऱ्या एका माऊलीची ही गोष्ट. उच्चभ्रू सोसायटीतील जोशी काकू तिला पाच रुपयांसाठी ताटकळत ठेवतात आणि अपमानित करतात. पण त्याच सोसायटीत साफसफाईचे काम करणारा आणि व्यसनाच्या आहारी गेलेला अनिल चव्हाण नावाचा कामगार, त्या माऊलीकडून दोनशे रुपयांचे मास्क घेतो आणि तिला स्वतःच्या घरचे जेवण खायला देतो. ही हृदयस्पर्शी गोष्ट ऐकताना श्रोत्यांचे डोळे पाणावल्याशिवाय राहणार नाहीत आणि समाजातील संवेदनशीलता आपल्याला नक्कीच अंतर्मुख करेल.

माझे प्रिय मित्र श्री. अमोल पांडव, सोशल मीडियावर लिहिणारे श्री. प्रदीप बर्जे, तसेच काही अनेक अज्ञात अवलिया लेखकांचे भन्नाट विनोद आणि माझ्या—म्हणजेच तुमच्या परिचयाच्या विवेक साठे (विभासा) यांच्या लेखणीतून उतरलेल्या या नवरंगी रचना आता केवळ वाचण्यासाठीच नाही, तर अनुभवण्यासाठी सज्ज आहेत. ‘असेच विचार… तरंग’ या पॉडकास्टच्या माध्यमातून हे सर्व लेख आणि कथा आता थेट तुमच्या कानात गुंजणार आहेत.

ज्या वाचकांनी या कथा आधी वाचल्या आहेत, त्यांना ऑडिओच्या माध्यमातून त्या पुन्हा नव्याने जगता येतील. तर जे नवीन वाचक आहेत, त्यांच्यासाठी ब्लॉगवरील हा जुना खजिना शोधण्याची ही एक सुवर्णसंधी आहे.

तेव्हा वाट कसली पाहताय?

Apple podcast

Directly on the blog here…

‘असेच विचार… तरंग!’ या मालिकेला सबस्क्राईब करा. चालताना, फिरताना किंवा गाडी चालवताना हे एपिसोड्स ऐका आणि तुमच्याही मनात विचारांचे नवे तरंग उमटू द्या. हे पॉडकास्ट ऐकल्यानंतर ‘माझा आजचा विचार’ ब्लॉगच्या कमेंट बॉक्समध्ये तुमच्या प्रतिक्रिया नक्की नोंदवा. पुढच्या सीझनमध्ये तुम्हाला कोणते विषय ऐकायला आवडतील, हे सांगायला अजिबात विसरू नका.

भेटूया आपल्या पहिल्या एपिसोडमध्ये… तोपर्यंत, हसत राहा, आनंदी राहा, आणि ऐकत राहा… असेच विचार… तरंग!

या ९ नवरंगी कथांमधून तुमची सर्वात आवडती कथा कोणती असू शकेल असे तुम्हाला वाटते?

@विभासा

स्पॉटईफीवर ऐका | Listen on Spotify

[एपिसोड ९ लवकरच येत आहे]

सोशल मीडियावर फिरणारा हा एक निखळ विनोदी लेख. मूळ लेखक अज्ञात असले तरी, वाढत्या वयातील रोजच्या गमतीजमती त्यांनी ज्या खुमासदार शैलीत मांडल्या आहेत, त्या वाचकांच्या चेहऱ्यावर नक्कीच हसू फुलवतील.

@विभासा

आता माझं वय अशा टप्प्यावर आलं आहे की, स्वतःच्या तब्येतीची काळजी घेणं हा एक प्रकारचा साहसी खेळच झाला आहे! साखर खाल्ली की रक्तातील साखर वाढते. मीठ खाल्लं की रक्तदाब वाढतो. आणि औषधांच्या किमती पाहिल्या की दोन्ही वाढतात! पाणी प्यायलं की दर पाच मिनिटांनी बाथरूमला धावावं लागतं आणि पाणी प्यायलं नाही तर शरीरात पाण्याची कमतरता होते. आता तर बाथरूममध्येच टीव्ही लावून त्याला माझा दिवाणखानाच म्हणावं, असा विचार चालू आहे!

जेवलं की वजन वाढतं, जेवलं नाही तर अशक्तपणा येतो. फक्त सॅलड खाल्लं तर मन उदास होतं आणि मन उदास झालं की पुन्हा खायला सुरुवात! डॉक्टरांनी सांगितलं, “तुमच्या शरीराचं ऐका.” मी ऐकलं… पण शरीराच्या तक्रारी काही संपतच नाहीत! अगदी सोसायटीच्या वार्षिक सभेसारखं वाटतंय, जिथे प्रत्येकाची काही ना काही तक्रार असतेच!

व्यायाम केला तर दुसऱ्या दिवशी बसण्यासाठी कोणाची तरी मदत घ्यावी लागते आणि व्यायाम केला नाही तर उठण्यासाठी मदत लागते! त्यामुळे जिमची फी फक्त कोणत्या प्रकारे त्रास सहन करायचा, हे ठरवण्यासाठीच भरतोय की काय असं वाटतं. जास्त झोपलो तर पाठ दुखते, कमी झोपलो तर झॉम्बी झाल्यासारखं वाटतं. आणि झोपताना चुकीच्या स्थितीत झोपलो तर पुढचे तीन दिवस मान डावीकडेच वळलेली राहते! आणखी एक नवा शोध लागला आहे—झोपेतसुद्धा दुखापत होऊ शकते! पूर्वी दुखापत होण्यासाठी सायकलवरून पडावं लागायचं, आता फक्त चुकीची उशी निवडली तरी पुरेसं ठरतं!

कॉफी प्यायली तर झोप येत नाही आणि कॉफी प्यायली नाही तर कामच होत नाही. माझं शरीर आता जुन्या गाडीसारखं झालंय; सुरू व्हायला खूप वेळ लागतो आणि सुरू झाल्यावर नेमका कसला आवाज येतोय, हे कोणालाच कळत नाही! सकाळी आता मी झोपेतून उठत नाही, तर जणू पुनर्जन्मच घेतो! सुरुवातीला डोळे उघडतो, मग शरीराचे कोणकोणते अवयव व्यवस्थित काम करतायत याची तपासणी करतो आणि पलंगाच्या कडेला बसून गुडघ्यांना जाग येण्याची वाट पाहतो!

माझी स्मरणशक्ती तर एकदम उत्तम आहे! फक्त ती कुठे ठेवली आहे, हेच नेमकं आठवत नाही! परवा एका खोलीत गेलो आणि तिथे कशासाठी आलो होतो तेच विसरलो. आठवण्यासाठी परत मागे गेलो, तर कुठून आलो होतो तेही विसरलो! शेवटी म्हटलं, आता उभाच आहे तर बाथरूमला जाऊन येतो!

पण आयुष्याकडे थोडं हलक्याफुलक्या नजरेने पाहिलंच पाहिजे. एकटं राहणं आणि कोणाशीच न बोलणं आरोग्यासाठी चांगलं नाही. म्हणून एके दिवशी कॉफी पिताना मी मायक्रोवेव्ह आणि टोस्टरशी गप्पा मारल्या. दोघांनीही माझ्या मताला सहमती दिली. टोस्टर तर इतका भावूक झाला की त्याने ब्रेडचे तुकडेच बाहेर उडवले! वॉशिंग मशीनशी मात्र आता मी बोलत नाही; ती प्रत्येक गोष्ट इतकी फिरवून सांगते आणि त्याच विषयावर पुन्हा पुन्हा गोल गोल फिरत राहते! फ्रिज जरा थंड स्वभावाचा आहे, पण एक गोष्ट मान्य करावी लागेल—मला पाहिल्यावर दिवा लावणारा तो एकटाच आहे! इस्त्रीचा स्वभाव फारच तापट आहे, ओव्हनसुद्धा तसाच! आणि व्हॅक्यूम क्लीनर तर माझ्यातली उरलीसुरली शक्ती शोषून घ्यायलाच येतो! आता माझा सर्वांत जवळचा मित्र म्हणजे सोफा! तो कोणतेही प्रश्न न विचारता माझं स्वागत करतो. फक्त एकच अडचण आहे… एकदा बसवलं की परत उठूच देत नाही!

म्हणून जोपर्यंत विनोद आठवत आहेत, तोपर्यंत मनमुराद हसून घ्या! आता आयुष्याच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांचं मी अगदी सोपं वर्गीकरण केलं आहे:

 ५० वर्षांपर्यंत: आपण आयुष्याचे बेत आखतो.

 ५० वर्षांनंतर: आपण नियमित तपासण्या करून घेतो.

 ७० वर्षांनंतर: आपल्या तपासण्यांचे रिपोर्ट मित्रांबरोबर तुलना करून पाहतो!

 ९० वर्षांनंतर: मग अख्खा केक खायलाही हरकत नाही! कारण तक्रार करायची असेल, तर आधी तक्रार करणाऱ्याने ९० वर्षांपर्यंत पोहोचून दाखवावं! 🎂

आता इथेच थांबतो… कारण मी काहीतरी काम करायला म्हणून उठलो होतो. पण आता ते काम नेमकं काय होतं, हेच आठवत नाहीये! कोणाला आठवलं तर कृपया मला नक्की सांगा!

लेखक: अज्ञात

---

संकलन व साभार: सोशल मीडिया 
मूळ लेखक: अज्ञात. या लेखाच्या मूळ लेखकाची माहिती मिळाल्यास कृपया कळवावे, त्यांना योग्य ते श्रेय दिले जाईल.

स्पॉटईफीवर ऐका | Listen on Spotify

[एपिसोड ५ लवकरच येत आहे]

सुरेख मेसेज, का कुणास ठाऊक, पण व. पु. यांचाच असावा असे वाटते.
थोडक्याच शब्दात जीवनातील आनंदाचे रहस्यच उलगडून दाखविले आहे.

शुभ्र दही
पाहिलं की तोंडाला पाणी सुटतं, खायचा मोह होतो.
पण चमचा बुडवला, की दही मोडणार, थोड्या वेळाने चोथापाणी होणार, हे ठरलेलं!
पण म्हणून मी ते मोडलंच नाही तर?
दिवसांखेरी, ते आंबट होऊन जाईल.
अजून काही दिवस तसंच ठेवलं, तर खराब होऊन जाईल.
मग उपयोग काय त्या मस्त लागलेल्या दह्याचा?

मनात विचार आला, आयुष्याचंही असंच असतं … नाही का ?
दह्यासारखं ‘set’ झालेलं आयुष्य, नक्कीच आवडेल !
पण ते आयुष्य तसंच set राहिलं, तर त्यातली गोडी निघून जाईल.
सपक होईल. …. वायाच जाणार ते.

त्यापेक्षा रोजच्या रोज, आयुष्याचं दही नव्यानं विरजायचं.
आयुष्याची गोडी चाखायला तर हवीच !
आयुष्य जगायला तर हवंच !

दिवसभर ते दही वेगवेगळ्या रूपामध्ये अनुभवायचं !
कधी साखर घालून, तर कधी मीठ,
कधी कोशिंबिरीत, तर कधी बुंदीत,
तर कधी कोणत्या ग्रेव्हीत !
कधी जेवून तृप्त झाल्यावर ताक म्हणून !
मला ना, ह्या ताकाचा …
हवं तितकं पाणी सामावून घेण्याचा गुणधर्म फार आवडतो.

अर्थात, कुठचाही अतिरेक झाला, तर आयुष्य पांचटच होतं !
हरेक दिवसाच्या पदार्थ क्रियेची नजाकत वाढवता आली पाहिजे.

मात्र एक नियम कटाक्षाने पाळायचा !
पूर्ण दही संपवायच्या आधी,
रोज थोडं विरजण बाजूला काढून ठेवायचं !
‘उद्याचं’ दही लावायला !

मग रात्री झोपण्यापूर्वी, दिवसभरात जगलेल्या उबदार क्षणांनी,परत नव्यानं दही विरजायचं. #मा_आ_वि #दही #आयुष्य

Tweet

मला ठाऊक आहे … रोज ही भट्टी जमेलच असं नाही.
पण नासलंच समजा कधी,
कडवट झालंच समजा कधी,
तर नाउमेद न होता, नव्यानं सुरुवात करायची.

मग त्याकरता दुसर्‍याकडून विरजण मागायची वेळ आली … तरी त्यात कमीपणा नसतो.
पण ‘दही’ मात्र रोजच्या रोज ताजंच लावायचं !
आयुष्य कसं ‘चवीनं ‘ जगायचं !!!

लेखक: अज्ञात (WhatsApp वरून)

स्पॉटीफायवर ऐका | Listen on Spotify

सकाळी सकाळी चहापाणी आवरून जोशी काकू आपल्या तिसऱ्या माळ्यावरील घराच्या बाल्कनीत खुर्ची टाकून बसल्या होत्या. सकाळची वेळ असून देखील बाहेर चांगले कडाक्याचे ऊन पडलेले होते. सोसायटीच्या समोरून जाणाऱ्या रस्त्यावर लोकांची ये-जा चालू होती. फेरीवाले रस्त्यावरून जाता जाता संपूर्ण बिल्डिंगला ऐकू जाईल अशा आवाजात मोठमोठ्याने ओरडून आपल्या मालाची जाहिरात करीत होते. सोसायटीच्या आवारात काही लहान मुले खेळत होती. माळी झाडांना पाणी देत होता. जोशी काकू बाल्कनीत बसल्या बसल्या बाहेरच्या सर्व हालचाली बघत होत्या. अधून-मधून खाली खेळणाऱ्या मुलांना आवाज करू नका असा दम देत होत्या.

वॉचमन नेहमी प्रमाणे गेट उघडा ठेऊन पाणी बघण्यासाठी गेला. गेट उघडाच असल्यामुळे एक मास्क विकणारी बाई सोसायटीच्या आवारात शिरली. एका हातात मास्कने भरलेली पिशवी आणि दुसऱ्या हाताने कटीवर बसलेल्या तान्ह्या मुलाला सांभाळीत जोरजोरात आवाज देऊ लागली.

“मास्क घ्या मास्क …”

जोशी काकूंनी तिला बघितले आणि हाक मारली.

“ये मास्कवाले…वरती ये”

मास्क विकणारी बाई मान वळवून इकडे तिकडे बघू लागली.

“अगं…इकडं इकडं…वरती ये”

मास्कवालीने आवाजाच्या दिशेने वर पाहिले. कडाक्याच्या उन्हामुळे ती घामाघूम झाली होती. कपाळावरून घाम ओघळत होता. वरती मान केल्यामुळे घामाचा थेंब तिच्या डोळ्यात गेला. तिने पटकन मान खाली केली आणि खालच्या मानेनेच उत्तर दिले.

“येते येते…बाईसाहेब”

बिल्डिंगला लिफ्टची सोय नव्हती, त्यामुळे ती मास्कवाली जिना चढून तिसऱ्या माळ्यावर गेली. हातामध्ये मास्कने गच्चं भरलेली पिशवी आणि कटीवर असलेल्या मुलाच्या वजनामुळे तिला धाप लागली. जरासं सावरल्यावर तिने दारावरची बेल वाजवली. जोशी काकूंच्या मुलाने दरवाजा उघडला आणि त्या मास्कवालीला पाहताक्षणी तिचे ऐकून न घेताच “नही चाहिये” असे म्हणुन दरवाजा बंद करून घेतला.

ती मास्कवालीबाई बिचारी रडकुंडीलाच आली. असा पटकन तोंडावर दरवाजा बंद केलेला बघून तिला फार वाईट वाटले. ती फार दुखावली. परंतु नाईलाजाने तिने परत बेल वाजविली. परत मुलाने दरवाजा उघडला आणि तिच्यावर डाफरला.

“अरे नही चाहिये बोला ना”

“पण दादा बाईसाहेबांनी हाक मारून वर बोलावलंय”, त्या मास्कवालीने दरवाजा बंद करायच्या आत सांगून टाकले.

“ठीक आहे…थांब जरा” असे बोलून त्याने दारातूनच विचारले, “आई, तू कोणाला बोलावलं आहेस का?’

“हो हो…आले थांब”, जोशी काकूंनी बाल्कनीतून होकार दिला.

“कशाला कोणाला बोलावतेस? तुला माहित आहे ना सध्याची काय परिस्थिती आहे”, मुलगा त्यांच्यावर जवळजवळ रागवलाच.

“अरे मास्कवाली आहे ती…म्हटले घेते एखादा”, काकू दारात येत म्हणाल्या

“अगं तुला मास्क पाहिजे तर मला सांगायचं ना, आमच्या ऑफिस मध्ये कित्येक पडलेत, आणला असता मी तुझ्यासाठी तिथून”

“अरे तसं नाही, पण म्हटले दारापर्यंत आलीच आहे तर घेते एखादा”.

“ठीक आहे… घे मग”, असे बोलून मुलगा घरात निघून गेला.

“हां, बोल… कसे दिले मास्क?”, पिशवीतील एक मास्क उचलीत काकूंनी विचारले.

“वीस रुपये”

“वीस रुपये? बापरे !! काय मस्करी करतेस कि काय? इतके महाग असतात होय मास्क?”

“होय बाईसाहेब वीस रुपयालाच विकते मी…दुकानात हाच मास्क पंचवीस रुपयाला आहे”

“नाही नाही, वीस रुपये खूप जास्त आहेत. काहीतरी कमी कर”

“नाही बाईसाहेब, वीस रुपये बरोबर आहे”

“काय नाही? वीस रुपये खूप जास्त आहेत. पंधरा लाव”

“नाही बाईसाहेब, पंधराला नाही परवडत, दिवसभर फिरल्यावर दहा पंधरा रुपये मिळतात कसेतरी”

“नाही नाही, वीस रुपये नाही देणार”

“नका बाईसाहेब असं नका करू…बरं अठरा द्या”

“अगं आई मी तुला सांगितलं ना नको घेऊ म्हणून”, मुलगा बेडरूम मधून बाहेर येत म्हणाला.

“ठीक आहे घ्या पंधराला”, मास्कवाली नाईलाजाने म्हणाली.

“मी तर तुला आधीच म्हटले होते, पण तुम्हा लोकांना किटकिट केल्या शिवाय होत नाही, बरं दे एक चांगला काढून”, जोशी काकूंनी इलॅस्टिक आणि शिलाई जोरजोरात खेचून बघितलेला मास्क परत तिच्या पिशवीत टाकीत म्हटले.

मास्कवालीने कटीवरच्या मुलाला सांभाळीत दुसऱ्या हाताने पिशवीतून एक नवा मास्क काढून दिला. जोशी काकूंनी त्याची पण शिलाई आणि इलॅस्टिक तपासून पाहिली.

“चांगला आहे बाईसाहेब, अजून पर्यंत कोणाची काही तक्रार नाही आली”, मास्कवालीने आपल्या मालाची हम्मी दिली.

“ठीक आहे, ठीक आहे. सगळे धंद्यावाले असेच बोलतात. हे घे पैसे आणि पाच रुपये परत दे”, काकूंचा मुलगा तिला वीस रुपयांची नोट देत म्हणाला.

“दादा, पाच रुपये सुट्टे नाहीत. तुमच्या हातची बोहनी आहे”, मास्कवालीने दिलगिरी व्यक्त केली.

“हे तुमच्या लोकांचे नाटकंच असतात, पैसे सुट्टे नाहीत, मग दोन वस्तू घ्या नाहीतर बाकीचे पैसे सोडा”

“दादा असं नका बोलू, खरंच नाही हो सुट्टे”

“ठीक आहे मग सुट्टे झाल्यावर ये”, असे बोलून मुलाने काकूंच्या हातून मास्क घेऊन पिशवीत टाकला आणि वीस रुपयांची नोट परत घेतली.

मास्कवाली स्तब्ध झाली. तिला काय बोलावे हे कळेना. ती त्या मायलेकांकडे बघतच राहिली.

“आई तू असं कुणाला पण नको बोलवत जाऊस. लोकडाऊनचा फायदा घेऊन ह्या लोकांनी लूट माजवली आहे”, मुलगा काकुंवर रागावला.

“दादा मी कुणी चोर भामटी नाहीये, लोकडाऊन मुळे नवऱ्याची नोकरी गेली म्हणून घर चालवण्यासाठी नाईलाजाने हा धंदा करतेय”, मास्कवालीने आपली व्यथा मांडली.

त्यांचा बोलण्याचा आवाज ऐकून समोरच्या घरात राहणाऱ्या भाडेकरू अनिल चव्हाणच्या बायकोने दरवाजा उघडला. मास्कवाली जवळ येऊन विचारले,

“कसे दिले मास्क?”

“वीस रुपयाला एक”

“वीस रुपये? खूप महाग आहे. दुकानात पंधरा रुपयाला आहे. काही कमी कर”

“अगं मला पण अगोदर वीसच म्हणाली होती. भाव केल्यावर पंधराला द्यायला तयार झाली. पण पैसे सुट्टे नाही म्हणून नाही घेतला”, जोशी काकूंनी मधेच बोलून आपली हुशारी दाखवली.

“काय गं, मग माझ्याकडून का वीस मागतेस? मी पण पंधराच देईल”, अनिलच्या बायकोने पण संधीचा फायदा घेतला. अनिल चव्हाण दारात उभा राहून सर्व ऐकत होता. तो पुढे येऊन त्याच्या बायकोला म्हणाला,

“काय मिळेल तुला पाच रुपये वाचवून? काय होईल त्याने?”

“अहो पण भाव तर करायलाच पाहिजे ना, मागितली ती किंमत देऊन कसं चालेल?”

“तुझं म्हणणं मला पटत, पण कुठे भाव करायचा आणि कुठे नाही हे तुला समजायला पाहिजे, त्या बाईकडे बघ, एका हातात इतकी जड पिशवी, दुसऱ्या हातात लहान बाळ आणि ती पाच रुपयांसाठी तीन माळे चढून आली आहे. त्याचा तरी विचार कर…असे कितीच रुपये आपण रोज व्यर्थ खर्च करतो, कधी त्याचा विचार केलास का? मी एक सफाई कामगार आहे. रोज दारू पिल्या शिवाय नाल्यात गटारात उतरू शकत नाही. दारूवर रोज शंभर दीडशे रुपये खर्च होतात.आणि इतक्या घाणीत काम केल्यामुळे मला कधी ही काही ही होऊ शकते. समज मला काही झाले आणि तुझ्यावर अशी वेळ आली तर?”

अनिलचे असे बोलणे ऐकून त्याची बायको काहीच बोलली नाही. तिला त्याचे म्हणणे पटले. पण जोशी काकूंना त्याचा फार राग आला. त्या पटकन म्हणाल्या,

“अहो तुमच्या जिभेला काही हाड आहे कि नाही? असे अभद्र बोलणे तुम्हाला शोभते का?”

“आई तू चल घरात, अशा लोकांच्या तोंडी नको लागायला”, असे बोलून काकूंच्या मुलाने दरवाजा बंद करून घेतला.

“ओ ताई, केवढ्याला आहे ते मास्क वीस रुपयाला ना? द्या दहा, हे घ्या दोनशे रुपये”, अनिलने दोनशे रुपयांची नोट काढून दिली.

“दहा? आणि एवढ्या मास्कच काय करणार?” अनिलच्या बायकोने आश्चर्याने विचारले.

“माझ्या मित्रांना वाटणार…रोज दारू सिगरेट शेअर करतो, आज मास्क करू”

मास्कवालीने दोनशे रुपये घेतले, मास्कच्या पिशवीला आणि आपल्या कपाळी लावले. दहा मास्क काढून अनिलला दिले आणि त्याचे आभार मानले. मास्कची पिशवी उचलून पायऱ्या उतरू लागली. तशी अनिलने तिला हाक मारली,

“ओ ताई, काही पाणी बिनी देऊ का?”

पाण्याचं नाव ऐकून ती बाई थांबली, तिचा गळा सुकला होता, तिला खरोखर पाण्याची गरज होती. उतरलेल्या दोन पायऱ्या परत चढून ती वरती आली. अनिलने तिला बसायला चटई दिली. मास्कवालीने पिशवी आणि बाळाला खाली ठेवले आणि चटईवर बसली. अनिल घरात गेला. त्याचा भरलेला टिफिन एका थाळीत टाकून घेऊन आला. मास्कवालीच्या समोर थाळी ठेऊन म्हणाला,

“घे ताई, भावाच्या घरची चटणी मिरची गोड मानून घे”

अनिलची माणुसकी बघून मास्कवालीचे डोळे भरून आले. तिने डोळ्यांना पदर लावला. तिचे रडणे बघून अनिलच्या बायकोचे देखील डोळे भरून आले. तिला आपल्या नवऱ्याचा फार अभिमान वाटला. मास्कवालीचे रडणे बघून अनिल पुढे येऊन म्हणाला,

“ये ताई, रडायला काय झालं? मी तर माझं कर्तव्यच केलं. खा ते… आणि हो भावोजींना जो पर्यंत नोकरी नाही लागत तो पर्यंत काही लागलं तर हक्काने या भावाच्या घरी ये”

मास्कवालीने मानेने होकार दिला. आणि अनिलच्या माणुसकीला सलाम केला.

लेखक: श्री. प्रदीप बर्जे