माझा आजचा विचार वैयक्तिक विचार साधना

चित्र संदर्भ: कंजूस माणूस
चित्र संदर्भ: टेलिंग लाईज्

वेदला कविता, गाणी, श्लोक अगदी पटापट पाठ होत. आजी आजोबा त्याला रोज नवीन नवीन गाणी, श्लोक शिकवीत आणि वेद ती पटकन पाठ करून म्हणून दाखवत असे. आजूबाजूला रहाणारे शेजारी, नातेवाईक सगळे वेदचे कौतुक करत असत.

वेदच्या इमारतीत एक आजोबांचे मित्र रहात होते. त्यांना सर्वजण तात्या म्हणत असत. अतिशय कंजूष अशी तात्यांची ख्याती होती सोसायटी मध्ये. त्यांचा नातू अंबर, वेदचा चांगला मित्र होता. वेद त्यांच्याकडे नेहमी खेळायला जात असे. अंबरच्या घरी गेला की तात्या वेदला नेहमी कविता, गाणी म्हणायला लावत आणि चॉकलेट किंवा बक्षीस कबूल करत. पण गाणं म्हणून झालं की नुसती शाबासकी देऊन बोळवण करत. वेदला या गोष्टीचा खूप राग येत असे.

त्या दिवशी पुन्हा असेच घडले. आता मात्र वेद फार चिडला. पण तात्यांना कसे काय बोलणार? वेद विचार करत घरी आला.

नेहमी प्रमाणे रात्री आजोबांजवळ झोपायला गेला. आजोबांनी त्याला त्या रात्री अकबर बिरबलाची नवीन गोष्ट सांगितली. त्यामध्ये बिरबलाने कंजूष माणसाची कशी जिरवली हे सांगितले होते. वेदच्या डोक्यात एक कल्पना आली आणि मनातल्या मनात विचार करत हसत वेद झोपी गेला.

दुसऱ्या दिवशी अंबर कडे खेळायला गेला असताना तात्या आजोबांनी त्याला हाक मारली

“वेद, एक कविता म्हणून दाखव तुला बक्षिस देतो”

वेदने एक छानशी कविता त्यांना ऐकवली. वेदने बक्षीस मागितले.

“अरे वेद, मी तुला फक्त खूष करण्यासाठी म्हटले होते बक्षीस देतो म्हणून. छान म्हटलीस कविता”, तात्या म्हणाले.

“आजोबा आज संध्याकाळी आमच्या घरी या. आमच्या आज घरी वडापावचा बेतआहे. तुम्हाला खूष करतो”, जाता जाता वेद तात्या आजोबांना म्हटला.

“नक्की येतो बाळा”, तात्या म्हणाले.

संध्याकाळी तात्या वेदच्या घरी पोहचले. मस्त खमंग वास येत होता स्वयंपाक घरातून. खरेतर वेदच्या घरात कोणीच नव्हते आणि आईने वेदसाठी तळून ठेवले होते. म्हणून वेदने अंबर आणि तात्यांना घरी बोलावले होते. तात्यांच्या तोंडाला पाणी सुटले होते. वडापाव कधी येतो याची वाट बघत होते.

“अरे बाळा घरी कोणीच नाही का? ते वडापावचे काय झाले?”, तात्या वेदला म्हणाले

“अहो, आजोबा आज घरी कोणीच नाही, मी तुम्हाला असेच खूष करण्यासाठी बोलावले होते”, वेद हसत म्हणाला #मा_आ_वि #बिरबल #अकबर

Tweet

तात्यांना जे समजायचे समजले आणि त्यांनी पुन्हा कधी वेदला खोटे वचन दिले नाही.

तात्पर्य: कधीही खोटे बोलू नये आणि कुणाला दुखवू नये!

सुरेख मेसेज, का कुणास ठाऊक, पण व. पु. यांचाच असावा असे वाटते.
थोडक्याच शब्दात जीवनातील आनंदाचे रहस्यच उलगडून दाखविले आहे.

शुभ्र दही
पाहिलं की तोंडाला पाणी सुटतं, खायचा मोह होतो.
पण चमचा बुडवला, की दही मोडणार, थोड्या वेळाने चोथापाणी होणार, हे ठरलेलं!
पण म्हणून मी ते मोडलंच नाही तर?
दिवसांखेरी, ते आंबट होऊन जाईल.
अजून काही दिवस तसंच ठेवलं, तर खराब होऊन जाईल.
मग उपयोग काय त्या मस्त लागलेल्या दह्याचा?

मनात विचार आला, आयुष्याचंही असंच असतं … नाही का ?
दह्यासारखं ‘set’ झालेलं आयुष्य, नक्कीच आवडेल !
पण ते आयुष्य तसंच set राहिलं, तर त्यातली गोडी निघून जाईल.
सपक होईल. …. वायाच जाणार ते.

त्यापेक्षा रोजच्या रोज, आयुष्याचं दही नव्यानं विरजायचं.
आयुष्याची गोडी चाखायला तर हवीच !
आयुष्य जगायला तर हवंच !

दिवसभर ते दही वेगवेगळ्या रूपामध्ये अनुभवायचं !
कधी साखर घालून, तर कधी मीठ,
कधी कोशिंबिरीत, तर कधी बुंदीत,
तर कधी कोणत्या ग्रेव्हीत !
कधी जेवून तृप्त झाल्यावर ताक म्हणून !
मला ना, ह्या ताकाचा …
हवं तितकं पाणी सामावून घेण्याचा गुणधर्म फार आवडतो.

अर्थात, कुठचाही अतिरेक झाला, तर आयुष्य पांचटच होतं !
हरेक दिवसाच्या पदार्थ क्रियेची नजाकत वाढवता आली पाहिजे.

मात्र एक नियम कटाक्षाने पाळायचा !
पूर्ण दही संपवायच्या आधी,
रोज थोडं विरजण बाजूला काढून ठेवायचं !
‘उद्याचं’ दही लावायला !

मग रात्री झोपण्यापूर्वी, दिवसभरात जगलेल्या उबदार क्षणांनी,परत नव्यानं दही विरजायचं. #मा_आ_वि #दही #आयुष्य

Tweet

मला ठाऊक आहे … रोज ही भट्टी जमेलच असं नाही.
पण नासलंच समजा कधी,
कडवट झालंच समजा कधी,
तर नाउमेद न होता, नव्यानं सुरुवात करायची.

मग त्याकरता दुसर्‍याकडून विरजण मागायची वेळ आली … तरी त्यात कमीपणा नसतो.
पण ‘दही’ मात्र रोजच्या रोज ताजंच लावायचं !
आयुष्य कसं ‘चवीनं ‘ जगायचं !!!

लेखक: अज्ञात (WhatsApp वरून)

अनिश

अनिश सरळ नाक, उंच सडपातळ आणि काटक शरीर, गोरा रंग, काळे डोळे, तल्लख बुद्धी वर्गात नेहमी पहिला, ९ वीत शाळेत जाणारा हुशार विद्यार्थी. अनिशाचे बाबा यांत्रिकी अभियंता. विमानाची इंजिन बनवणाऱ्या कंपनीत कामाला. रात्री उशिरा बसून flight simulation गेम खेळणे हा त्यांचा आवडता छंद.   

प्रसंग १

अनिश शाळेत हुशार व खेळात पुढे आहे, जोरात धावणे यामुळे सर्वांना चांगला माहिती आहे. २५ जणांच्या वर्गातील १५ मुलींमधे अनिश वर्गात शिरला की एक प्रकारचे प्रफुल्लित वातावरण तयार होई. सगळ्याच जणी तो आपल्याकडे बघतोय का हे नजरेच्या कोपऱ्यातून चोरटा द्रुष्टीक्षेप टाकून पाहत. पण जेव्हा अनिशला वर्गात चौफेर नजर टाकून आपल्या जागेवर बसे तेव्हा त्यांच्या नजरेला नजर देण्याचे धाडस एकीलाही जमत नसे, त्यामुळे अनिश नेहमीप्रमाणे सायकल वरून शाळेत आल्यावर सरळ येऊन आपल्या जागेवर बस असे. काही दिवसानी, त्याला जाणवू लागले की दुसर्‍या बाकावर बसणाऱ्या कोमलची त्याच्यावर रेंगाळणारी व त्याने पहिले की हळूच दूर जाणारी नजर. ही गोष्ट  त्याला विचारात पाडत असे.

प्रसंग २

नेहमी प्रमाणे अनिश बाबासोबत रात्री उशिरा flight simulation खेळत होता. विमानात landing gear चे काम कसे चालते ही तंत्र बाबा दाखवत होते.

“अरे, हे बघ, एक नजर टाकून विमानाचा वेग बघायचा, आणि पटकन त्याच वेळी दुसर्‍या कोपऱ्यातून उंची पाहायची, आणि हा असा gear टाकायचा, एकदम भारी वाटते ना!” बाबा अनिशला सांगत होते.

अनिशला क्षणार्धात कोमलची डोळ्यांच्या कोपऱ्यातून त्याला पहाणारी नजर आठवली आणि त्याला “भारी वाटले” ही भावना अचानकपणे कोमलच्या त्या नेत्र कटाक्षाला फिट्ट बसली.

प्रसंग ३ 

दुसर्‍या दिवशी अनिश शाळेत आला. वर्गात त्याच्या जागेवर नेहमी सारखा बसायला तो उभा असताना त्याची नजर चौफेर गेली आणि अपेक्षेप्रमाणे कोमलची नजर त्याला न्याहाळत होती. रात्रीचा “भारी वाटते” हे वाक्य कानात गुंजले.   आज तिने नजर फिरवायच्या आत अनिशने कोमलच्या नजरेला आपल्या नजरेत कैद केले. नंतरचा दोन अडीच सेकंदाचा काळ अनिश व कोमल युगापेक्षा मोठा वाटला.

प्रसंग ४

आज रात्री नेहमी प्रमाणे flight simulation करायला अनिश बाबाची आतुरतेने वाट बघत होता. बाबाला कामावर उशीर झाला. अनिशला काही landing gear चे तंत्र नीट माहिती नव्हते. त्याने बाबाना येई पर्यंत flight simulation मध्ये विमान उडवत चालवले. 

“बाबा अजून मला landing नीट करता येत नाही काय करू” बाबा घरी आल्यावर त्यांना विचारले.

“अरे त्यात काय आहे, हे बघ, हा वेग कमी करत उंची हळूहळू कमी केली आणि एक नजर इकडे एक नजर तिकडे  पटकन landing gear टाकायचा” बाबानी सफाईने अनिशचे विमान उतरवले.

“जो पर्यंत जमात नाही तो पर्यंत कर, नजर इकडे आणि तिकडे, मग तुला ही भारी वाटेल” बाबा उठून जेवायला गेले. 

प्रसंग ५

आज अनिश शाळेत नेहमी पेक्षा लवकर पोहोचला होता. आपल्या जागेवर बसून काहीतरी वाचल्याचे करत होता. शाळेची बस आली आणि मुले मुली वर्गात येऊ लागले. दारातून आत येताना अनिश त्याच्या जागेवर बसलेला पाहून कोमल चमकली. त्याच क्षणी अनिशने तिला आपल्या नजरेच्या बंधात खिळवले आणि हळूच वर्गाच्या दुसर्‍या दाराकडे नजर टाकली. वर्ग संपल्यावर अनिश मागच्या दारातून बाहेर पडला व उभा राहिला. त्याला उठताना पाहून कोमल ही जागेवरून उठली आणि मागच्या दाराकडून बाहेर गेली.

“तू मला असे का बघतेस?” अनिश

“काही नाही, तुला बघितले की माझा दिवस चांगला जातो.” कोमल

“ते तर तू मला केव्हा ही बघू शकतेस” अनिश

“पण तेव्हा तू बघत नसतोस ना. सगळ्या वर्गा समोर तू मा‍झ्या नजरेला नजर दिलीस ना, की फार भारी वाटते”  कोमल

“अजून केव्हा भारी वाटते?” अनिश तिला ही भारी वाटते या भावनेने उत्साही झाला

“चल आता मला भूक लागली आहे, नंतर भेटू तेव्हा सांगते” कोमल तिच्या बाकापाशी जाऊन डबा खाऊ लागली.  

प्रसंग ६

बस नेहमीच्या वेळी सुटली, कोमल बसने न जाता, शाळेत थांबली होती. अनिश शोधत वर्ग मागे आला. कोमलला तिथे पाहून त्याला काही वेगळे वाटू लागले. कोमल आता त्याच्या नजरेला नजर द्यायला काहीशी कचरत होती. अनिश तिच्या जवळ येऊन उभा राहिला.

“आज बस का सोडलीस”

“असेच”

“तू का मागे राहिलास?”

“आज सायकल नाही आणली, चालत जाईन, म्हणून उभा होतो. पण तू बस मध्ये चढताना दिसली नाहीस.”

“तुला काय ठाऊक मी इकडे आहे?” कोमलच्या ह्रदयाचे ठोके वाढले होते. तिने एक पाऊल अनिशकडे टाकले.  

“मग तू कोठे जाणार होतीस?” अनिशला आपली कानशील गरम झाल्याचा भास झाला. 

कोमल काही न बोलता अनिशच्या जवळ येऊन उभी राहिली. तिच्यात व अनिश मध्ये काही इंच अंतर उरले होते. 

दोघांच्या ही शरीराला थोडा कंप सुटला, कोमलने  नजर उचलून अनिशकडे पहिले. अनिशचा श्वास तिला चेहर्‍यावर जाणवला.

अनिशला काय होते आहे नक्की कळत नव्हते, भारी वाटतंय की भीती वाटते. एकच क्षण गेला असेल. “जो पर्यंत जमत नाही तो पर्यंत प्रयत्न कर, जमले की तुला भारी वाटेल” हे वाक्य कानी पडले. अनिशने कोमलला हळूच स्पर्श केला.

“कोण आहे तिकडे” मागून आवाज आला, कोणी तरी शाळेचे वर्ग बंद करायला आले होते.

दोघंही आवाजाने दचकले, कोमलला समोरून शाळेची रखवाली करणारे मामा येताना दिसले. आता दोघांची भीतीने गाळण उडली होती. रखवाली करणारे मामा तिथे आले अनिशला त्यांनी सहज ओळखले

“काय अनिश घरी जायला उशीर का करतोय?”

“अं , काही नाही मामा, कोमलची अभ्यासाची वही सापडत नाही म्हणून ती बघतो आहोत, हो ना कोमल?”

“हो ना, मामा, तुम्हाला दिसली वर्ग बंद करताना तर पहा बरं”

कशी  तरी वेळ टाळून गेली

प्रसंग ७

कोमल घरी बसने आली नाही म्हणून तिच्या वडीलांनी कोमलला धारेवर धरले. कोमल ओक्साबोक्शी रडून अनिश सोबत असल्याचे  बोलून गेली. दुसर्‍या दिवशी कोमलचे बाबा पोलीस घेऊन शाळेत आले. अनिश पुरता घाबरून गेला. पोलीसानी रखवालदार मामा व शाळेतील वर्ग शिक्षक यांना थोडी विचारपूस केली. कोमलच्या वडीलांच्या आग्रहामुळे जबानी सूचना देऊन घटना रद्द केली.

प्रसंग ८

शाळेत जाणे अनिशला अवघड वाटू लागले, अनिशचे वर्गात अभ्यासात लक्ष लागे ना. पहिला येणार मुलगा या छोट्या घटने मुळे मोडतो की काय यामुळे अनिशचे आई-बाबा काळजीत पडले. बाबानी अनिशला विचारले. अनिश भरल्या आवाजात म्हणाला “बाबा काय भारी आहे आणि काय नाही  यातील फरक नाही रे कळला मला. मग आणि ते समोर आल्यावर कसे वागावे ह्यात मी गडबडलो” आता ९ वीत  शाळा बदल करून आता दुसरी शाळा घेणे त्यांना क्रम प्राप्त झाले.

प्रतिक

प्रतिक कुरळे केस, बोलक चेहरा, वर्ण गव्हाळ, पिंगट डोळे, स्वभाव शांत, थोडासा अबोल पण विषय मिळला तर गप्पा खूप मारेल कारण माहिती खूप. ९ वीत शिकणारा मुलगा, वर्गात पहिल्या पाचात नंबर असे. प्रतिकचे बाबा बँकेत कामाला. रात्री झोपायच्या आधी चालायला जाणे व दोघांना गप्पा मारायला आवडे. 

प्रसंग १

वर्गात शिक्षकानी प्रश्न विचारला की सर्वात आधी उत्तर द्यायला तयार आणि कोणालाही प्रश्न पडला तर शिक्षक सांगण्या आधी त्या प्रश्नावर मुद्दे मांडणार मुलगा म्हणून प्रतिक सर्वांना माहिती आहे. कोणताही विषय असो त्यावर विचार मांडणे व चर्चा करणे ही प्रतिकची सहज प्रवृत्ती होती. प्रतिक वर्गात आला की सर्व मूला-मुलीना एक प्रकारचा आनंद होई. शिक्षकांना कदाचित काही वेळ अति बोलतो असेही वाटे. वर्गात सर्वांशी मिळून वागणे, काम असेल तर मोचके बोलणे आणि कोणाला प्रश्न असेल तर खूप चर्चा करणे हा प्रतिकच नैमित्तिक दिनक्रम असे.

प्रसंग २

नेहमी प्रमाणे प्रतिक जेवून रात्री बाबासोबत चालायला उतरला होता. प्रतिकचा आवडता विषय बायोलॉजी व त्यावरून रात्री आजूबाजूला येणारे रातकिडयाचे आवाज, कधी पाऊस पडला असेल तर  बेडूक ओरडतानाचे आवाज यावर प्रतिक व बाबाच्या गप्पा रंगत.

“तो ऐक आवाज आला का” प्रतिक

“नाही” बाबा

“नीट ऐक, मध्ये थांबून परत आवाज करतोय” प्रतिक

“ह आता आला” बाबा

“हा आवाज male frog चा आहे, ते त्याच्या female ला आकर्षित करायला असा आवाज करतात” प्रतिक

“तुला रे काय ठाऊक” बाबा

“अरे बाबा, ही खूप साधी गोष्ट आहे पाऊस पडून पाणी जमले की बेडूकांचा mating season येतो. काही काही बेडकांच्या जमातीत बेडूक मादी meting झाल्यावर नर बेडकाला खाऊन टाकते. कारण तिला अंडी देऊन तिथे बसून राहावे लागते मग तिला खायला दुसरे काही नाही मिळत” प्रतिक

“अरे हे तर भयंकर आहे” बाबा

“तीच तर गंमत आहे, तरी पण तो बेडूक mating call देतो.” प्रतिक

प्रसंग ३

वर्गात विषय कोणता ही असो त्यावर गप्पा मारणे व वेगवेगळे अर्थ काढणे ही नेहमीची चर्चा प्रतिक व चित्रा करीत. आजचा विषय होता city planning in Asia. या दोघांनी कंबोडियाची राजधानी फ़्नोम पेन्ह येथे सार्वजनिक सोई कशा आहेत यावर चर्चा केली. शाळे तर्फे गट बनवून नव्या युगातील शहर विकास उपक्रम यावर वाद विवाद आणि चर्चा करण्याची नाव नोंदणी केली. यात वेळ कसं गेला हे कळले नाही. तयारी करायला वेळ मिळावा म्हणून प्रतिक शाळेची बस सोडून चित्रा सोबत मागे थांबला. विषय दोघांच्या आवडीचा होता. पाण्याचे प्रश्न, पाऊस पडून येणारा पूर,या पासून वाचण्यासाठी जमिनी खाली जलन्निस्सारण रचना कशी बनवावी यावर विचार करून दोघ उशिरा घरी गेले.

प्रसंग ४

प्रतिक उशिरा घरी आल्यामुळे जेवायला उशीर झाला होता. त्यामुळे प्रतिक व बाबाना  रात्री चालायला उतरायला नेहमी पेक्षा उशीर झाला होता.

आज काही पाऊस पडला नव्हता. त्यामुळे बेडकांचे आवाज सोबतीला नव्हते. व रात्रीचे दिवे वाटेवर जागोजागी लागले होते. जिथे दिवे नाहीत तिथे वाटेवर अंधार होता. प्रतिक अजून ही जलन्निसारण उपक्रम वर विचार करत होता. त्यामुळे अजून गप्पा सुरू झाल्या नव्हत्या.  

चलता चलता वाटेच्या बाजूला असलेल्या बाकावर दोन व्यक्ति बसलेल्या दिसल्या. प्रतिक व बाबा त्यांच्या बाजूने गेले. तरी त्या दोघांना काही जाणवले नाही.

“तू बघितलेस?”

“काय?”

“ते काय करत होते?”

“नाही, कोण?”

“अरे कोण काय? त्या बाकावर बसलेले ते दोघे?”

प्रतिकने मागे  वळून पहिले, त्याला अंधारात नीट दिसले नाही. एक मुलगा व बाजूला एक मुलगी बसलेले दिसले

“नाही, नीट दिसत नाही ते, काय करतायत?”

“अरे बघ आपण परत जाऊ तेव्हा”

“बरं, तू काय विचार करतोयस?”

गप्पा सुरू झाल्या प्रतिक पाण्याचे प्रश्न कसे असतात यावर बोलू लागला. परतीच्या मार्गावर बाबानी त्याला हळूच जाणीव करून दिली की ते दोघे अजून आहेत.

“अरे ही नक्की काय करतायत?” प्रतिकने  आश्चर्य व्यक्त करीत विचारले. कारण त्याला दिसले की ती मुलगी, मुलांचा हात हातात घेऊन चक्क nail cutter घेऊन नख कापत होती. ते ही या अंधारात.

“हे बघ परवा तू मला नर बेडकाला खाणाऱ्या मादी बेडकीबद्दल सांगितले ना. माणसाचे ही बरेचसे तसेच आहे. या दोन व्यक्ती बद्दल आता तेच होत आहे, फक्त हे थोडे मानवी प्रकाराने आहे. पण mating call हा योग्य वेळी द्यावा ही गोष्ट नीट समजून घेतली तर काही चूक होणार नाही.”

प्रतिक क्षणभर या विचारात मग्न झाला व हसला काहीसा आणि परत गप्पा मारू लागला

प्रसंग ५

इकडे city planning ची स्पर्धा जवळ आली होती. प्रतिक व चित्रा रोज उशिरा थांबून तयारी करत होते. करताना नवीन जमिनी खालच्या नालीचा नकाशा तयार झाल्याच्या उत्साहात प्रतिकने चित्राला एकदम आनंदाने मिठी मारली, चित्राला तेवढाच आनंद झाला होता की हा नकाशा आपल्याला स्पर्धेत नाव मिळवून देईल. तिने ही मिठी स्वीकारली. त्या अवस्थेत प्रतिक चित्राच्या कानात कुजबुजला

“हा काही mating call नाही … चल सोड आता”

दोघांनी हसून आपापले हात मागे घेतले व नकाशा गुंडाळून इतर तयारीला लागले

प्रसंग ६

स्पर्धा चांगली झाली प्रतिक व चित्राच्या नकाशाला उत्तेजनार्थ पारितोषिक मिळाले. या प्रकारच्या स्पर्धेत त्यांच्या शाळेला मिळालेले ही पहिले पारितोषिक होते त्यामुळे शाळेने खूप कौतुक केले.

प्रसंग ७

आज रात्री गप्पा सुरू करायच्या आधी प्रतिक बाबाना म्हणाला तुम्ही त्या मानवी mating call ची उपमा  दिल्या मुळे  मला काय कुठे योग्य ही जाणीव किती सहज उमगली. आता mating call वर शंका नाहीच, तर यावर विचार आणि चर्चा करायला मी आणि माझे मित्र-मैत्रिणी सज्ज आहोत. 

all copy rights are with author @viveksathe21

माझ्या पुणेरी भावाकडुन अालेला हा संदेश.

खरेतर पुणेरी पाट्या या सदराखाली मोडणारा पण “McDonald विशेष” म्हणुन वेगळा वाटतो.
पुण्यातील धंदेवाला मराठी, मानवी मनाच्या, विशेष करुन ग्राहक समुदायाच्या मानसिकतेचा ठाव घेउन, नको इतके उघडपणे अापल्या अनुभवजन्य चातुर्याचे जाहीर प्रदर्शन कसे करु शकतो याचे अतिशयोक्ती अलंकृत विवरण.

पुणेरी (McDonald) मॅकडोनाल्ड 
1. आमचे येथे बर्गर व परकर मिळतील. तसेच बाहेरील खाद्य पदार्थांस एक रुपयात सॉस लावून मिळेल. 
2. ह्या ब्रांचचे मालक इथेच जेवतात (टीप: मालकांच्या वजनाची चौकशी करू नये) 
3. दोन माणसात तोंड पुसायचे तीन कागद मिळतील. नंतर ज्यादा आकार पडेल. 
4. कारणाशिवाय बसू नये. कारण काढूनही बसू नये. फक्त खाण्यासाठीच बसायची सोय आहे. 
5. टि.व्ही. चालू ठेवायचा किंवा नाही हा निर्णय व्यवस्थापनाचा आहे. तरी बंद टिव्हीचा आरशासारखा उपयोग करून केस वगैरे विंचरू नयेत. 
6. टि.व्ही. चालू असेल तरी फार पहात बसू नये. हे खाद्यगृह आहे प्रेक्षागृह नव्हे. 
7. कृपया फ्रेंच फ्राईज मोजून घ्यावेत. नंतर तक्रार चालणार नाही. (लहान साईज: ४६ फ्राईज, मध्यम : २७ फ्राईज, मोठा: १७ फ्राईज) 
8. गि-हाईकांचा संतोष हेच आमचे ध्येय. (व्यवसायाच्या वेळा : ११ ते १ व ४ ते ८ / तक्रारीची वेळ : ११ ते ११.०५) 
9. पहिल्या दहा मिंटात ऑर्डर मिळाली नाही तर पुढच्या दहा मिंटात मिळेल. पैसे परत मिळणार नाहीत. 
10. कृपया ड्राईव थ्रू च्या खिडकीवरील मुलीशी गप्पा मारू नयेत. 
11. विनाकारण सॉस मागू नये. टोमाटो फुकट मिळत नाहीत. 
12. शीतपेयाच्या ग्लासच्या झाकणास भोक पडलेले नाही तर चोखनळी (स्ट्रॉ) साठी पाडलेले आहे. ते बदलून मिळणार नाही ह्याची नोंद घ्यावी. 
13. दुस-या कंपनीच्या बरगरच्या किमती इथे सांगू नयेत. 
14. उरलेले अन्न नेण्यास घरून डबा आणावा. कागदी वा प्लास्टिक पिशवी मिळणार नाही. 
15. हॅपी मिलची खेळणी संपलेली आहेत (ही पाटी कायमची का आहे ते विचारू नये) 
16. आमची कुठेही शाखा आहे ! (पण दुस-या शाखेच्या तक्रारी इथे सांगू नयेत) 
17. कृपया बाहेरील आमच्या जोकरच्या पुतळ्याशी फार लगट करू नये. सभ्यपणे फोटो काढावेत. 
18. शीतपेय संपल्यावर ग्लास टाकून द्यावा. चोखनळीने विचित्र आवाज करत बसू नये.

– हुकूमावरून

खालिल लेख मला माझ्या भावाकडुन अाला. मी रजनीकांतचा खुप मोठा चाहता नाही, पण एक मराठी भाषिक असल्याकारणाने, रजनीकांत (शिवाजी राव गायकवाड) यांच्या प्रसिद्धीचे वादळ, मराठी मनावर कसा परिणाम करते अाहे याचे सुंदर वर्णन करणारा हा लेख मला खुप जवळचा वाटला.

हा लेख सुरुवातीला रजनीकांत (रजनी) यांच्या पडद्यावरच्या अभिनेत्याचे जनसामान्याच्या मनातील प्रतिमेचे सुंदर चित्रण करुन मग, मुख्य मुद्याकडे वळतो. मराठी चित्रपटांचा उंचावणारा दर्जा, सामान्य मराठी माणसाचे चित्रपटाकडे अौदासीन्य अाणि यातुन मराठी चित्रपटाला अाकर्षक व झगमगीत करण्याचे निर्मात्यांचे प्रयत्न पुढील संभाषणातुन अतिशय प्रंजळपणे व्यक्त होते. रजनीच्या व्यक्तीचित्राची उंची दाखवताना लेखकाले वापरलेली Phantom च्या Old Jungle Saying’s ची लकब या लेखात अतिशय चपखलपणे बसली अाहे. संपुर्ण लेखभर New Rajni Sayings पेरताना “इन्फिनिटीला झिरोनं डिव्हाईड”, “घोड्यावर रागवून मारलेला पंच”, “(+ / -) वेव्जच्या टक्कर”, “परतीचा पाऊस”, “आईन्स्टाईन सोबतची अार्ग्युमेंट” इत्यादी कल्पना चोखंदळपणे वापरताना एकंदरीत लेखकाचा बहुश्रुततेतुन अालेला अनुभव दिसतो अाहे.

हा लेख वाचताना, तुम्हाला माझ्या वरील विवरणाचा प्रत्यय नक्की येइल.

टीप: खालिल लेख माझा नाही.

रजनीचा रात्रभर डोळ्याला डोळा लागला नाही. खरं तर आपण जमिनीवरच झोपतो, अजूनही जुनाच ब्लॅक अँड व्हाईट मोबाईल वापरतो, साधी कार वापरतो एवढंच नाही तर इतर कलाकारांसारखे विग लावून हिंडत नाही. तरी सुद्धा आपण एवढे अस्वस्थ का हे काही त्याला कळलं नाही. तरी बरं त्यानं झोपण्यापूर्वी एकदा नाही तर दोनदा इन्फिनिटीला झिरोनं डिव्हाईड करून बघितलं होतं आणि दोन्हीवेळा उत्तर सारखंच आलं होतं!


काय बरं झालं असेल? की काही शतकांपूर्वी आपण एका घोड्यावर रागवून त्याच्या तोंडावर खालून एक बॉक्सिंग पंच मारला होता आणि नंतर त्याच्या पुढच्या पिढ्या स्वत:ला जिराफ म्हणवून घेऊ लागल्या होत्या. त्यांचे तळतळाट तर नसतील? पण आपल्याला कुणाचे तळतळाट लागणार आहेत? आपल्या दिशेनं आलेल्या निगेटिव वेव्जना तर आपण नुस्त्या नजरेनं पॉझिटिव करून टाकतो आणि पुढच्या येणा-या निगेटिव वेव्जच्या दिशेनं पाठवतो. नंतर त्या दोन्ही वेव्जची टक्कर होऊन प्रकाश आणि आवाज तयार होतो, काही मूर्ख लोक त्यालाच ‘विजांचा कडकडाट’ असंही म्हणतात, त्याला आता आपण काय करणार? त्यामुळे या शक्यतेलाही काही अर्थ नव्हता. पण झोप येत का नाहीये याचं उत्तर त्याला काही केल्या उत्तर सापडेना.


तेवढ्यात त्याचा फोन वाजला. (आपण तर मिस्ड कॉल्सनाही उत्तर देऊ शकतो, त्यानं मनात विचार केला!) त्यानं डाव्या हातानं फोन उचलला आणि आणि उजव्या हातात फेकला. फेकतानाचा त्याचा अँगल एवढा नेमका होता की हवेच्या प्रेशरमुळे त्याची ‘आन्सर की’ बरोब्बर प्रेस झाली आणि पलिकडला ‘हलो’ ऐकायला आला. एवढ्या रात्रीच्या त्या ‘हलो-हलो’ला हलकट उत्तर द्यावं, असं त्याला वाटलं पण त्याने नुस्ताच हुंकार दिला.

“सायेब, एक मराठी पिच्चर प्रोडूस करतुय त्याबाबद तुमच्याशी बोलता यील ना आत्ता?”


“मला कोणत्याही वेळी बोलता येतं. मी व्हॅक्यूम मध्ये सुद्धा बोलू शकतो”
“नायी, वाल्युम मोठाच आहे इकडं. पन रागावू नका जरा रातच्याला फोन केला. नाईट कालिंग हाफ रेट मध्ये पडतं ना. आमी प्रायोगिक निर्माते आहोत सायेब, पिच्चर करायचा म्हन्जे पैसे वाचवावे लागतात सर्वीकडे. तुमी मराठी पिच्चरमदी काम करायचं म्हनला म्हनून फोन केला”


“ते माहित्येय मला. काय स्टोरी आहे तुमची?”
“ष्टोरी तुमी म्हनाल ती”


“पण तुमच्या डोक्यात काहीतरी असेल ना?”
“गरीबाला कसली आलीय ष्टोरी न् बिरी सायेब. गावाकडची मान्सं, एक चांगला शेतकरी आन् त्याच्या चांगल्या बायकोचा हात धरनारा बाराचा सरपंच. घरात म्हातारी सासू आन् तमाशाला जानारा दीर आसलं कायतरी जुगाड असतं सायेब आमचं. तुमी आमच्या पिच्चरमदी काम करा तुमाला पायजे तो रोल करा, हवं तर समदे रोल तुमीच करा पन तुमची ती ष्टाईल आमच्या गावाकडं लई आवडते पब्लिकला तेवडं जमवा सायेब.”


“डिरेक्टर कोण आहे?”
“शंकर”


“शंकर? त्याच्यासोबत मी लेटेस्ट रोबो केला तो पण मराठी सिनेमा करतोय?”
“न्हाई तो तुमचा शंकर न्हायी सायेब, आमचा शंकर, शंकर विसपुते. ‘सडा निळ्या कुंकवाचा’ला असिश्टन होता तो सायेब, सातवा. पन तेवडं गागलवाल्या ष्टाईलचं जमवा.”


“बरं”
“आन् त्या गागलवाल्या ष्टाईलमदे सायेब तुमी गागल वर फेकून डोळ्यावर बशिवता तेवा वरून खाली पडताना तो मोडत आसंल ना कदीमदी?”


“हो मोडतो बरेचदा. त्याचा रिटेक घेतो मग आम्ही”
“आन् मग गागल तुमी आन्ता का आमाला द्यावा लागंल? न्हायी, रागवू नका सायेब पन आसले रेबानचे चार गागल तुमी मोडले तर बसला का चार चोक सोळा हजाराला बांबू आमाला?


“अरे पण प्रॉपर्टी तर तुम्हालाच द्यावी लागेल ना?”
“आमी फार तर तुमच्या बिडी फेकन्याच्या ष्टाईलसाठी शिवाजी बिडीचं एक बंडल देऊ. हवं तर माचिसचा आख्खा बॉक्स आनू नवा कोरा. पन काय सायेब आमालाबी परवडलं पायजेल ना? आनि काश्चूम तुमचा तुमाला आनावा लागेल.”


“कमाल झाली तुमची..”
“तसं नाय सायेब, पन अशोक शिंदेसाठी शिवलेली कापडं तुमाला नाई बसली तर कम्परटेबल वाटनार नाई तुमालाच. आपली कापडं आपल्याबरोबर आसलेली बरी, कसं म्हंता?”


“जेवायला तरी घालाल की घरून डबा आणावा लागेल?”
“काय सायेब गरीबाची थट्टा करता? जेवायला घालू की आमी. काय पांढरा म्हना, तांबडा म्हना, पेशल रस्सा करू रोज. झालंच तर मोर, ससे काय पायजेल ते देऊ की. जेवनात मागंपुडं बघत नाई आम्ही सायेब. शेवटी तुमी काय नि आमी काय, जे काय पैसे कमावतो ते दोन वेळच्या जेवनासाठीच ना? मग त्यात कसली कंजूशी करायची सायेब?”


“आणि पेमेंटचं काय?”
“पेमेंट कॅश करतो की रोजच्या रोज आमी”


“नशीब माझं. पण किती देणार?”
“मोट्या हिरोला जेऊनखाऊन बारा देतो आमी रोजचे, तुमाला साडेबारा देऊ सायेब”


“रोजचे साडेबारा लाख फक्त?”
“लाख नायी, हजार सायेब. साडेबारा लाखात तर आमचा पिच्चर कंप्लेट होतो सायेब”

एवढं ऐकल्यावर रजनीनं एवढ्या रागानं मोबाईलवरचं लाल बटन दाबलं की त्या प्रेशरमुळे पलिकडच्या मोबाईलवर बोलणा-या निर्मात्याचे डोळे आले! गावात डोळ्याची साथ नसतानाही फक्त आपल्या एकट्याचेच डोळे कसे आले या शंकेनं पुढे अनेक दिवस तो बेजार होता म्हणतात. (हे वाचतानासुद्धा काही कमजोर वाचकांचे डोळे येऊ शकतात त्याला रजनी किंवा आम्ही जबाबदार राहणार नाही याची नोंद घ्यावी.)


फोन झाल्यावर रजनीच्या डोक्यात एकदम प्रकाश पडला. (त्याच्या डोक्यात एकदा प्रकाश पडला की आसपासच्या सतरा जिल्ह्यांचं लोडशेडींग एक महिन्यासाठी बंद होतं!) त्याला एकदम झोप न लागण्याचं कारण लक्षात आलं. ‘रोबो’च्या प्रमोशनच्या नादात आपण बाळासाहेबांना भेटलो आणि मराठी सिनेमात काम करायची इच्छा असल्याचं जाहीर केलं तेव्हापासून त्याला असल्या ऑफर्स येत होत्या आणि त्याची झोप उडाली होती, अस्वस्थ वाटत होतं. (परिणामत: बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाचा पट्टा तयार झाला) त्याला वाटलं मराठी सिनेमांची एवढी लाट आली, ऑस्करला मराठी सिनेमे जाताहेत, राष्ट्रीय पुरस्कार पटकावताहेत तेव्हा असेल त्याला मार्केट. पण निर्मात्यांच्या बजेटचे आकडे ऐकल्यावर त्याला दरदरून घाम फुटला.(…आणि हवामान खात्याच्या मेधा खोले म्हणतात परतीचा मान्सून!)


मराठी सिनेमाचं एकूण बजेट जेवढं असतं तेवढा खर्च आपल्या सिनेमात फक्त मेक-अप वर होतो आणि आपल्या सिनेमातल्या मेक-अप वर आपण जेवढा वेळ घालवतो साधारण तेवढ्या वेळात अख्खा मराठी सिनेमा पूर्ण होतो हे सूत्र त्याच्या लगेच लक्षात आलं. (एका निर्मात्यानं त्याच्या ‘शिवाजी द बॉस’ हा सिनेमा मराठीत डब करायचे हक्क मागितले होते. त्यानं तो चित्रपट बघितलाही नव्हता पण तो म्हणाला आमच्याकडे केवळ नावावर हा सिनेमा चालेल!)


मग तो हे आठवायला लागला की बाळासाहेबांच्या भेटीनंतर ‘मराठी सिनेमात काम करायची इच्छा आहे’ हे बोलायची आयडिया आपल्याला दिली कुणी? कदाचित असं झालं असेल की पत्रकार परिषदेत प्रश्न वगैरे विचारायचे असतात, असल्या जुनाट कल्पना डोक्यात घेऊन जर्नालिझम स्कूलमधून नुकत्याच बाहेर पडलेल्या एखाद्या अतिउत्साही पत्रकारानं किंवा आपल्या हातात काळं कणीस आहे तेव्हा आपण कुणालाही काहीही विचारू शकतो अशा अतिआत्मविश्वासू पत्रकारिणीनं आपल्याला ‘तुम्ही मराठी चित्रपटात काम करणार का?’ असा प्रश्न विचारला असेल आणि मुंबईत राहून या प्रश्नाला ‘नाही’ असं उत्तर देता येत नाही एवढं कळण्याचा कॉमन सेन्स आपल्याला असल्यामुळे आपण ‘हो’ असं उत्तर दिलं असेल आणि मग लगेच त्याची ‘रजनी करणार मराठी चित्रपटात काम’ अशी ब्रेकींग न्यूज झाली असेल…


…की हे आपणच आपणहून बोललो? कुणी बरं असं बोलायची आयडिया आपल्याला दिली असेल? रजनी विचार करू लागला. त्याच्या साध्या चालण्याचा वेगसुद्धा प्रकाशाच्या वेगाच्या जास्त असतो (आईन्स्टाईन आणि त्याचं याच विषयावर वाजलं होतं. रजनीच्या ऑर्ग्युमेंटनं आईन्स्टाईनच्या डोक्यावरचे केसही विस्कटले होते. ते नंतर कधीच सरळ झाले नाहीत. आज आईन्स्टाईन आपल्यात नाहीत. ईश्वर मृतात्म्यास शांती देवो!)


त्यामुळे त्याचा विचार करण्याचा वेग एवढा प्रचंड होता की पहिला विचार इष्ट स्थळी पोचायच्या आत मागचा विचार त्याला येऊन भिडत होता. आणि ही प्रक्रिया एवढी प्रचंड वेगात चालू होती की स्टीफन हॉकिंग्ज तिथे असते तर बिग बँगचं गूढ सहज उकलता आलं असतं. पण रजनीच्या दृष्टीनं त्याचा परिणाम एवढाच झाला की त्याला गाढ झोप लागली. अगदी गाढ.


(वरील माहिती आमच्या मते शंभर टक्के खरी आहे. जिज्ञासूंनी खुद्द रजनीदेवाला मेल करून खात्री करून घ्यावी. त्याचा ईमेल आयडी- [email protected])