Archive for नोव्हेंबर, 2026

6 नोव्हेंबर

असेच विचार… तरंग!

Posted by vivsa in lalit. Tagged: .

'अव्यक्त विचार... तरल' शीर्षक असलेले रजनीकांत यांचे रंगीत प्रेरणादायी पोस्टर, ज्यात दोन राजे, दिवा, झाड, मायक्रोफोन, चहा आणि खाद्यपदार्थांची चित्रे आहेत.

नमस्कार रसिक वाचकांनो, श्रोत्यांनो!

‘असेच विचार… तरंग’ – शब्दांची दुनिया आता थेट तुमच्या कानांत! ‘माझा आजचा विचार’ची ही पॉडकास्ट मालिका …

स्पॉटीफायवर ऐका | Listen on Spotify

रोजच्या धावपळीत, सकाळच्या ट्रॅफिकमध्ये गाडी चालवताना, कानात इयरफोन्स लावून ट्रेनमधून प्रवास करताना, किंवा संध्याकाळी निवांत शतपावली करताना… आयुष्याच्या या गराड्यातून थोडा वेळ स्वतःसाठी काढावासा वाटतो ना? कधी खळखळून हसावंसं वाटतं, तर कधी जुन्या आठवणींच्या शांत डबक्यात एखादा खडा मारून मनाला उभारी द्यावीशी वाटते. तुमच्या मनातल्या याच भावनांना साद घालण्यासाठी, ‘माझा आजचा विचार’ या तुमच्या लाडक्या ब्लॉगवर गेली अनेक वर्षे शब्दांच्या माध्यमातून जी नाळ जोडली गेली आहे, तीच आता एका नव्या, जिवंत स्वरूपात तुमच्या भेटीला येत आहे.

गेली अनेक वर्षे तुम्ही आमच्या ब्लॉगवरच्या शब्दांवर भरभरून प्रेम केलंत. वाचकांच्या याच प्रेमापोटी आम्ही सर्व लेखक आणि संपादक घेऊन आलो आहोत, आपली पहिली वाहिली ऑडिओ पॉडकास्ट मालिका… “असेच विचार… तरंग!”

पुढचे २० दिवस, दर दोन दिवसांनी आम्ही तुमच्या भेटीला घेऊन येणार आहोत या मालिकेतील ९ मनोरंजक पोस्ट निवडले आहेत. हे ९ पोस्ट म्हणजे केवळ लेख किंवा ऑडियो ट्रॅक्स नसून, तो मानवी भावनांचा, विनोदाचा, तत्त्वज्ञानाचा आणि नात्यांचा एक सुरेख गोफ आहे. जे जुने वाचक आहेत, त्यांच्यासाठी ही एक नॉस्टॅल्जिक सफर असेल, तर नव्या वाचक/श्रोत्यांसाठी या कथा म्हणजे नव्याने एक वैचारिक मेजवानी ठरेल. या प्रवासात आपण काय काय अनुभवणार आहोत, याची ही एक छोटीशी पण सविस्तर झलक!

प्रसिद्ध केलेल्या पॉडकास्ट एपिसोडची ट्रेलर

हास्यकल्लोळ आणि जगण्याची हलकीफुलकी रीत

जगण्याच्या धबडग्यात आपण हसायला विसरून जातो. पण या मालिकेतील काही लेख तुम्हाला पोट धरून हसायला भाग पाडतील. वयाच्या एका टप्प्यावर आल्यावर शरीराच्या सुरू होणाऱ्या तक्रारी आणि त्याकडे बघण्याचा सकारात्मक, विनोदी दृष्टिकोन ‘वयाचा साहसी खेळ आणि नव्याने मैत्री!‘ या अज्ञात लेखकाच्या खुमासदार लेखातून उलगडतो. कॉफी प्यायली तर झोप येत नाही आणि नाही प्यायली तर काम होत नाही, सकाळी उठल्यावर शरीराचे अवयव काम करत आहेत की नाही याची चाचपणी करणे, अशा रोजच्या गमतीजमती यात अत्यंत मिश्किलपणे मांडल्या आहेत.

त्यानंतर आपण वळणार आहोत अस्सल पुणेरी विनोदाकडे. {Episode Released}’पुणेरी शिस्तीपुढे काय कथा… McDonald ची?‘ या लेखात पुणेरी पाट्या आणि मॅकडोनाल्डचे नियम यांचा जो भन्नाट संगम साधला आहे, तो वाचून आणि ऐकून कोणीही हसू आवरू शकणार नाही. “दोन माणसात तोंड पुसायचे तीन कागद मिळतील” किंवा “फ्रेंच फ्राईज मोजून घ्यावेत” हे नियम ऐकताना पुणेरी स्वभावाची अचूक नस पकडल्याचे जाणवते.

विनोदाची हीच गाडी पुढे जाते ती थेट दाक्षिणात्य सुपरस्टार रजनीकांत यांच्याकडे. {Episode Released}’रजनीकांत – एक सुप्रसिद्ध वादळ‘ या लेखात रजनीकांत यांनी जर एखाद्या बजेट नसलेल्या मराठी चित्रपटात काम करण्याचे ठरवले, तर निर्मात्यासोबत त्यांचे कसे संवाद झडतील, याचे अतिशयोक्तीपूर्ण पण अत्यंत मार्मिक वर्णन केले आहे. रजनीकांत यांच्या ‘इन्फिनिटीला झिरोने डिव्हाईड’ करण्याच्या कल्पनेपासून ते निर्मात्याच्या साडेबारा हजारांच्या मानधनापर्यंतचा हा प्रवास ऐकताना श्रोते नक्कीच खळखळून हसतील.

नात्यांचे नाजूक पदर आणि मानसिकतेचा वेध

हसता-खेळता आयुष्य जगताना, नात्यांमधला ओलावा किती महत्त्वाचा असतो! याच नात्यांचा वेध घेणारी विवेक साठे यांची {Episode Released}’ठिणगीचा प्रवास ज्योतीकडे‘ ही कथा लग्नानंतरच्या दहा वर्षांतील प्रवासावर भाष्य करते. विशीत एकमेकांच्या प्रेमात पडलेले जोडपे, संसाराच्या ओझ्याखाली एकमेकांना गृहीत धरू लागते. पत्नीच्या मनात प्रेमाबद्दल शंका निर्माण होते आणि ती वाढदिवसाला नवऱ्याला एक छोटे रोप भेट देऊन त्याची परीक्षा घेते. पण जेव्हा तिला समजते की आपला नवरा दररोज सकाळी त्या रोपाची न चुकता काळजी घेत आहे, तेव्हा तिच्या लक्षात येते की विशीतली ती प्रेमाची ‘ठिणगी’ विझली नव्हती, तर तिचे रूपांतर एका शांत, उबदार ‘ज्योतीत’ झाले आहे.

याच मानसिकतेचा दुसरा पैलू उलगडतो तो {Episode Released}’mating कॉल‘ या कथेतून. किशोरवयीन मुलांचे मानसशास्त्र, आकर्षण आणि निसर्गातील नियमांची यात अत्यंत सुंदर सांगड घातली आहे. अनिश आणि कोमल यांच्यातील अबोल आकर्षण असो, वा प्रतिक आणि चित्रा यांच्यातील मैत्री, निसर्गातील बेडकांच्या ‘मॅटिंग कॉल’चे उदाहरण देऊन बाबा आपल्या मुलांना तारुण्याच्या उंबरठ्यावरील भावनांची कशी योग्य जाणीव करून देतात, हे या कथेत अत्यंत संवेदनशीलतेने रेखाटले आहे.

या नात्यांना आणि आयुष्याला दररोज नवसंजीवनी देण्यासाठी अज्ञात लेखकाचा ‘दही‘ हा ललित लेख एक सुंदर तत्त्वज्ञान सांगून जातो. ज्याप्रमाणे दही खूप वेळ तसेच ठेवले तर ते आंबट होते, तसेच आयुष्यही एकाच जागी थांबले तर ते सपक होते. म्हणूनच रोज रात्री झोपण्यापूर्वी, दिवसभरात जगलेल्या उबदार क्षणांनी आयुष्याला परत नव्याने दही विरजायला हवे, हा विचार मनाला कमालीची उभारी देतो.

संस्कारांची शिदोरी आणि माणुसकीचे दर्शन

या पॉडकास्ट मालिकेत बालपणीचे संस्कार जागे करण्यासाठी श्री. अमोल पांडव यांच्या ‘बिरबल कथा – कंजूष माणूस आणि जे होते ते चांगल्या साठी‘ नव्या रूपात भेटीला येतील. ‘कंजूष माणूस’ या कथेत वेद नावाचा हुशार मुलगा समाजातील बक्षीस देण्याचे खोटे आमिष दाखवणाऱ्या तात्या आजोबांची, बिरबलाच्या कथेवरून प्रेरणा घेत कशी जिरवतो, हे ऐकणे अत्यंत रंजक आहे. तर दुसऱ्या कथेत, अम्युझमेंट पार्कमध्ये जाण्याचे हुकल्यामुळे रडणाऱ्या वेदला, तिथे झालेल्या अपघाताची बातमी समजल्यावर ‘जे होतं ते चांगल्यासाठीच कसं असतं’ याचा उलगडा कसा होतो, हे मुलांना सकारात्मकतेचा एक मोठा धडा देते.

या सर्वांवर कडी करणारी कथा म्हणजे श्री. प्रदीप बर्जे यांची {Episode Released}’माणुसकी‘. लॉकडाऊनच्या त्या कठीण काळात पोटाची खळगी भरण्यासाठी उन्हातान्हात मास्क विकणाऱ्या एका माऊलीची ही गोष्ट. उच्चभ्रू सोसायटीतील जोशी काकू तिला पाच रुपयांसाठी ताटकळत ठेवतात आणि अपमानित करतात. पण त्याच सोसायटीत साफसफाईचे काम करणारा आणि व्यसनाच्या आहारी गेलेला अनिल चव्हाण नावाचा कामगार, त्या माऊलीकडून दोनशे रुपयांचे मास्क घेतो आणि तिला स्वतःच्या घरचे जेवण खायला देतो. ही हृदयस्पर्शी गोष्ट ऐकताना श्रोत्यांचे डोळे पाणावल्याशिवाय राहणार नाहीत आणि समाजातील संवेदनशीलता आपल्याला नक्कीच अंतर्मुख करेल.

माझे प्रिय मित्र श्री. अमोल पांडव, सोशल मीडियावर लिहिणारे श्री. प्रदीप बर्जे, तसेच काही अनेक अज्ञात अवलिया लेखकांचे भन्नाट विनोद आणि माझ्या—म्हणजेच तुमच्या परिचयाच्या विवेक साठे (विभासा) यांच्या लेखणीतून उतरलेल्या या नवरंगी रचना आता केवळ वाचण्यासाठीच नाही, तर अनुभवण्यासाठी सज्ज आहेत. ‘असेच विचार… तरंग’ या पॉडकास्टच्या माध्यमातून हे सर्व लेख आणि कथा आता थेट तुमच्या कानात गुंजणार आहेत.

ज्या वाचकांनी या कथा आधी वाचल्या आहेत, त्यांना ऑडिओच्या माध्यमातून त्या पुन्हा नव्याने जगता येतील. तर जे नवीन वाचक आहेत, त्यांच्यासाठी ब्लॉगवरील हा जुना खजिना शोधण्याची ही एक सुवर्णसंधी आहे.

तेव्हा वाट कसली पाहताय?

Apple podcast

Amazon music

YouTube

Directly on the blog here…

‘असेच विचार… तरंग!’ या मालिकेला सबस्क्राईब करा. चालताना, फिरताना किंवा गाडी चालवताना हे एपिसोड्स ऐका आणि तुमच्याही मनात विचारांचे नवे तरंग उमटू द्या. हे पॉडकास्ट ऐकल्यानंतर ‘माझा आजचा विचार’ ब्लॉगच्या कमेंट बॉक्समध्ये तुमच्या प्रतिक्रिया नक्की नोंदवा. पुढच्या सीझनमध्ये तुम्हाला कोणते विषय ऐकायला आवडतील, हे सांगायला अजिबात विसरू नका.

भेटूया आपल्या पहिल्या एपिसोडमध्ये… तोपर्यंत, हसत राहा, आनंदी राहा, आणि ऐकत राहा… असेच विचार… तरंग!

या ९ नवरंगी कथांमधून तुमची सर्वात आवडती कथा कोणती असू शकेल असे तुम्हाला वाटते?

@विभासा

5 नोव्हेंबर

मन संवाद | ५, ६ श्लोक

Posted by manasi godbole in विचार. Tagged: , , .

भगवद्गीतेतील मनाच्या श्लोकाचे चित्रण: भौतिक आसक्ती व वाईट विचारांपासून सत्य आणि प्रेमाच्या मार्गाने आनंदी जीवनाकडे जाणारा प्रवास.
मनाचे श्लोक ५

श्लोक ५ वा

मना पापसंकल्प सोडूनि द्यावा l
मना सत्यसंकल्प जीवि धरावा l
मना कल्पना ते नको विषयांची l
विकारे घडे हो जनी सर्व ची ची l l ५ l l

ह्या श्लोकात समर्थ मनाला सांगताहेत की तू वाईट किंवा पापी विचारांचा त्याग कर आणि केवळ चांगल्या विचारांना आपल्या हृदयात स्थान दे.
कारण समर्थ सांगतात की जर विचारांचे बीजच वाईट असेल तर कृतीही आपोआप वाईटच घडणार. म्हणूनच पापविचारांचा त्याग करून सत्याची कास धरणे चांगले. त्यासाठी उगीच भौतिक सुखाच्या विषयांमगे न लागणे चांगले , कारण मनातील विकारांमुळे आपल्याहातून कधीतरी समाजाला अमान्य असं काही घडलं तर आपली निंदा होईल. म्हणून मन निर्मळ ठेवावे. म्हणजेच आयुष्यात चुकीचा मार्ग धरला तर समाजात निंदा होते आणि सत्याचा मार्ग धरला की लोक आपले होतात, मनाला आणखीन काय हवे असते हो, आपल्याला समाधान देणारे आणि आपले मानणारे आपले लोक, बरोबर ना !

श्रीरामांच्या शिकवणुकीनुसार राग, वासना, लोभ, मोह आणि मद-मत्सर त्यागल्याने सुख व शांती मिळते, असे दर्शवणारे माहितीचित्र.
मनाचे श्लोक ६

नको रे मना क्रोध हा खेदकारी l
नको रे मना काम नानाविकारी l
नको रे मना लोभ हा अंगिकरू l
नको रे मना मत्सरू दंभ भारू l l ६ l l

ह्या श्लोकात आपल्याला समर्थ षड् रिपूंपासून दूर राहण्याचा मोलाचा सल्ला देत आहेत. अधःपतन घडवणाऱ्या ह्या गोष्टींमगे आपण जाऊ नये असे समर्थ सांगताहेत . राग, वासना, लालच, हेवा, खोटेपणा आणि मोठेपणा ह्या गोष्टी आपल्या सुख शांतीचा नाश करतात तेव्हा मनाला त्या सर्वांपसून दूर राहायला समर्थ सांगत आहेत.
बघा ना एखादी गोष्ट जरी आपल्या मनाविरुद्ध झाली की आपल्याला राग येतो किंवा हवी हवी असलेली गोष्ट मिळाली नाही तर वाईट वाटतेच पण दुसऱ्याला मिळाली तर असूया निर्माण होते मग त्या व्यक्ति विषयी द्वेष निर्माण होतो. आणि आपण उगीच मोठेपणा मिरवायच्या नादात खोटेपणा करू लागतो, परंतु ह्या साऱ्यामुळे नुकसान आपलेच होते , मन दुःखी होते आणि साध्य काहीच होत नाही.

5 नोव्हेंबर

वयाचा साहसी खेळ आणि नव्याने मैत्री!

Posted by vivsa in lalit. Tagged: , , , , , .

स्पॉटईफीवर ऐका | Listen on Spotify

[एपिसोड ९ लवकरच येत आहे]

सोशल मीडियावर फिरणारा हा एक निखळ विनोदी लेख. मूळ लेखक अज्ञात असले तरी, वाढत्या वयातील रोजच्या गमतीजमती त्यांनी ज्या खुमासदार शैलीत मांडल्या आहेत, त्या वाचकांच्या चेहऱ्यावर नक्कीच हसू फुलवतील.

@विभासा

आता माझं वय अशा टप्प्यावर आलं आहे की, स्वतःच्या तब्येतीची काळजी घेणं हा एक प्रकारचा साहसी खेळच झाला आहे! साखर खाल्ली की रक्तातील साखर वाढते. मीठ खाल्लं की रक्तदाब वाढतो. आणि औषधांच्या किमती पाहिल्या की दोन्ही वाढतात! पाणी प्यायलं की दर पाच मिनिटांनी बाथरूमला धावावं लागतं आणि पाणी प्यायलं नाही तर शरीरात पाण्याची कमतरता होते. आता तर बाथरूममध्येच टीव्ही लावून त्याला माझा दिवाणखानाच म्हणावं, असा विचार चालू आहे!

जेवलं की वजन वाढतं, जेवलं नाही तर अशक्तपणा येतो. फक्त सॅलड खाल्लं तर मन उदास होतं आणि मन उदास झालं की पुन्हा खायला सुरुवात! डॉक्टरांनी सांगितलं, “तुमच्या शरीराचं ऐका.” मी ऐकलं… पण शरीराच्या तक्रारी काही संपतच नाहीत! अगदी सोसायटीच्या वार्षिक सभेसारखं वाटतंय, जिथे प्रत्येकाची काही ना काही तक्रार असतेच!

व्यायाम केला तर दुसऱ्या दिवशी बसण्यासाठी कोणाची तरी मदत घ्यावी लागते आणि व्यायाम केला नाही तर उठण्यासाठी मदत लागते! त्यामुळे जिमची फी फक्त कोणत्या प्रकारे त्रास सहन करायचा, हे ठरवण्यासाठीच भरतोय की काय असं वाटतं. जास्त झोपलो तर पाठ दुखते, कमी झोपलो तर झॉम्बी झाल्यासारखं वाटतं. आणि झोपताना चुकीच्या स्थितीत झोपलो तर पुढचे तीन दिवस मान डावीकडेच वळलेली राहते! आणखी एक नवा शोध लागला आहे—झोपेतसुद्धा दुखापत होऊ शकते! पूर्वी दुखापत होण्यासाठी सायकलवरून पडावं लागायचं, आता फक्त चुकीची उशी निवडली तरी पुरेसं ठरतं!

कॉफी प्यायली तर झोप येत नाही आणि कॉफी प्यायली नाही तर कामच होत नाही. माझं शरीर आता जुन्या गाडीसारखं झालंय; सुरू व्हायला खूप वेळ लागतो आणि सुरू झाल्यावर नेमका कसला आवाज येतोय, हे कोणालाच कळत नाही! सकाळी आता मी झोपेतून उठत नाही, तर जणू पुनर्जन्मच घेतो! सुरुवातीला डोळे उघडतो, मग शरीराचे कोणकोणते अवयव व्यवस्थित काम करतायत याची तपासणी करतो आणि पलंगाच्या कडेला बसून गुडघ्यांना जाग येण्याची वाट पाहतो!

माझी स्मरणशक्ती तर एकदम उत्तम आहे! फक्त ती कुठे ठेवली आहे, हेच नेमकं आठवत नाही! परवा एका खोलीत गेलो आणि तिथे कशासाठी आलो होतो तेच विसरलो. आठवण्यासाठी परत मागे गेलो, तर कुठून आलो होतो तेही विसरलो! शेवटी म्हटलं, आता उभाच आहे तर बाथरूमला जाऊन येतो!

पण आयुष्याकडे थोडं हलक्याफुलक्या नजरेने पाहिलंच पाहिजे. एकटं राहणं आणि कोणाशीच न बोलणं आरोग्यासाठी चांगलं नाही. म्हणून एके दिवशी कॉफी पिताना मी मायक्रोवेव्ह आणि टोस्टरशी गप्पा मारल्या. दोघांनीही माझ्या मताला सहमती दिली. टोस्टर तर इतका भावूक झाला की त्याने ब्रेडचे तुकडेच बाहेर उडवले! वॉशिंग मशीनशी मात्र आता मी बोलत नाही; ती प्रत्येक गोष्ट इतकी फिरवून सांगते आणि त्याच विषयावर पुन्हा पुन्हा गोल गोल फिरत राहते! फ्रिज जरा थंड स्वभावाचा आहे, पण एक गोष्ट मान्य करावी लागेल—मला पाहिल्यावर दिवा लावणारा तो एकटाच आहे! इस्त्रीचा स्वभाव फारच तापट आहे, ओव्हनसुद्धा तसाच! आणि व्हॅक्यूम क्लीनर तर माझ्यातली उरलीसुरली शक्ती शोषून घ्यायलाच येतो! आता माझा सर्वांत जवळचा मित्र म्हणजे सोफा! तो कोणतेही प्रश्न न विचारता माझं स्वागत करतो. फक्त एकच अडचण आहे… एकदा बसवलं की परत उठूच देत नाही!

म्हणून जोपर्यंत विनोद आठवत आहेत, तोपर्यंत मनमुराद हसून घ्या! आता आयुष्याच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांचं मी अगदी सोपं वर्गीकरण केलं आहे:

 ५० वर्षांपर्यंत: आपण आयुष्याचे बेत आखतो.

 ५० वर्षांनंतर: आपण नियमित तपासण्या करून घेतो.

 ७० वर्षांनंतर: आपल्या तपासण्यांचे रिपोर्ट मित्रांबरोबर तुलना करून पाहतो!

 ९० वर्षांनंतर: मग अख्खा केक खायलाही हरकत नाही! कारण तक्रार करायची असेल, तर आधी तक्रार करणाऱ्याने ९० वर्षांपर्यंत पोहोचून दाखवावं! 🎂

आता इथेच थांबतो… कारण मी काहीतरी काम करायला म्हणून उठलो होतो. पण आता ते काम नेमकं काय होतं, हेच आठवत नाहीये! कोणाला आठवलं तर कृपया मला नक्की सांगा!

लेखक: अज्ञात

संकलन व साभार: सोशल मीडिया 
मूळ लेखक: अज्ञात. या लेखाच्या मूळ लेखकाची माहिती मिळाल्यास कृपया कळवावे, त्यांना योग्य ते श्रेय दिले जाईल.