Archive for the ‘lalit’ Category

Podcast Trailer: mating कॉल

Pip: नवव्या इयत्तेतील मुलांना विमान उतरवण्याचे तंत्र आणि नर बेडकाचे mating call — हे दोन्ही एकाच गोष्टीचे वेगवेगळे रूप आहेत असे कोणाला वाटेल का?

Mara: vivsa यांनी नेमके हेच सांगितले आहे — दोन वेगळ्या मुलांच्या गोष्टींमधून, ओढ, चूक, आणि समज यांचा प्रवास मांडला आहे. चला, या mating कॉलच्या दुनियेत शिरूया.

mating कॉलचा अर्थ — चुकणे आणि समजणे

Pip: हे दोन किशोरवयीन मुलांच्या गोष्टी आहेत — अनिश आणि प्रतिक — ज्यांना एकाच गोष्टीचा सामना करावा लागतो, पण त्यांचे अनुभव आणि परिणाम अगदी वेगळे आहेत. प्रश्न हा आहे की ओढ कधी साधी असते आणि कधी गुंतागुंतीची?

Mara: अनिशची गोष्ट आधी येते. कोमल त्याच्याकडे वर्गात चोरट्या नजरेने पाहते, आणि बाबांच्या flight simulation च्या सल्ल्यातून अनिशला एक जाणीव होते — “एक नजर इकडे एक नजर तिकडे पटकन landing gear टाकायचा.”

Pip: हे वाक्य विमानाबद्दल आहे, पण अनिशच्या मनात ते कोमलच्या नजरेला लागून बसते. बाबांना कळत नाही की ते एकाच वेळी दोन वेगळ्या गोष्टी शिकवत आहेत.

Mara: आणि अनिश ते तंत्र वर्गात वापरतो — कोमलच्या नजरेला नजर देतो, नंतर मागच्या दाराने बाहेर पडतो. दोघे बोलतात. कोमल म्हणते, “सगळ्या वर्गा समोर तू माझ्या नजरेला नजर दिलीस ना, की फार भारी वाटते.”

Pip: पण नंतर शाळेत उशिरा थांबणे, रखवालदार मामांची चाहूल, कोमलच्या बाबांनी पोलीस आणणे — एक छोटी ओढ मोठ्या संकटात बदलते.

Mara: अनिश शेवटी बाबांना सांगतो — “बाबा काय भारी आहे आणि काय नाही यातील फरक नाही रे कळला मला.” शाळा बदलावी लागते. ओढ होती, पण समज नव्हती.

Pip: प्रतिकची गोष्ट वेगळी वाटते — तो चित्रासोबत city planning च्या स्पर्धेसाठी काम करतो, उत्साहात मिठी मारतो, आणि लगेच म्हणतो, “हा काही mating call नाही.”

Mara: प्रतिकला हे भान कुठून येते? बाबांनी रात्री चालताना त्याला सांगितले होते — नर बेडकाचा mating call आणि माणसाचे नाते यांची उपमा. प्रतिक स्वतःच म्हणतो, “mating call वर शंका नाहीच, तर यावर विचार आणि चर्चा करायला मी आणि माझे मित्र-मैत्रिणी सज्ज आहोत.”

Mara: अनिशला तंत्र मिळाले, समज मिळाली नाही. प्रतिकला उपमा मिळाली, आणि त्यातून एक वेगळी जाणीव आली — हा फरकच या दोन गोष्टींचा गाभा आहे.

Pip: ओढ आणि समज एकत्र असतील तरच “भारी वाटणे” फक्त आनंददायी राहते — नाहीतर ते गुंतागुंत बनते.


Pip: अनिश आणि प्रतिक — दोघांना एकच भावना, पण वेगळे मार्गदर्शन आणि वेगळे परिणाम.

Mara: पुढच्या वेळी पाहू की माझा आजचा विचार आणखी कोणत्या जाणिवा घेऊन येतो.

पुणेरी शिस्तीपुढे काय कथा… McDonald ची?

स्पॉटीफायवर ऐका | Listen on Spotify

माझ्या पुणेरी भावाकडुन आलेला हा संदेश. खरेतर पुणेरी पाट्या या सदराखाली मोडणारा पण “McDonald विशेष” म्हणुन वेगळा वाटतो.
पुण्यातील धंदेवाला मराठी, मानवी मनाच्या, विशेष करुन ग्राहक समुदायाच्या मानसिकतेचा ठाव घेउन, नको इतके उघडपणे आपल्या अनुभवजन्य चातुर्याचे जाहीर प्रदर्शन कसे करु शकतो याचे अतिशयोक्ती अलंकृत विवरण.

पुणेरी (McDonald) मॅकडोनाल्ड 
1. आमचे येथे बर्गर व परकर मिळतील. तसेच बाहेरील खाद्य पदार्थांस एक रुपयात सॉस लावून मिळेल. 
2. ह्या ब्रांचचे मालक इथेच जेवतात (टीप: मालकांच्या वजनाची चौकशी करू नये) 
3. दोन माणसात तोंड पुसायचे तीन कागद मिळतील. नंतर ज्यादा आकार पडेल. 
4. कारणाशिवाय बसू नये. कारण काढूनही बसू नये. फक्त खाण्यासाठीच बसायची सोय आहे. 
5. टि.व्ही. चालू ठेवायचा किंवा नाही हा निर्णय व्यवस्थापनाचा आहे. तरी बंद टिव्हीचा आरशासारखा उपयोग करून केस वगैरे विंचरू नयेत. 
6. टि.व्ही. चालू असेल तरी फार पहात बसू नये. हे खाद्यगृह आहे प्रेक्षागृह नव्हे. 
7. कृपया फ्रेंच फ्राईज मोजून घ्यावेत. नंतर तक्रार चालणार नाही. (लहान साईज: ४६ फ्राईज, मध्यम : २७ फ्राईज, मोठा: १७ फ्राईज) 
8. गि-हाईकांचा संतोष हेच आमचे ध्येय. (व्यवसायाच्या वेळा : ११ ते १ व ४ ते ८ / तक्रारीची वेळ : ११ ते ११.०५) 
9. पहिल्या दहा मिंटात ऑर्डर मिळाली नाही तर पुढच्या दहा मिंटात मिळेल. पैसे परत मिळणार नाहीत. 
10. कृपया ड्राईव थ्रू च्या खिडकीवरील मुलीशी गप्पा मारू नयेत. 
11. विनाकारण सॉस मागू नये. टोमाटो फुकट मिळत नाहीत. 
12. शीतपेयाच्या ग्लासच्या झाकणास भोक पडलेले नाही तर चोखनळी (स्ट्रॉ) साठी पाडलेले आहे. ते बदलून मिळणार नाही ह्याची नोंद घ्यावी. 
13. दुस-या कंपनीच्या बरगरच्या किमती इथे सांगू नयेत. 
14. उरलेले अन्न नेण्यास घरून डबा आणावा. कागदी वा प्लास्टिक पिशवी मिळणार नाही. 
15. हॅपी मिलची खेळणी संपलेली आहेत (ही पाटी कायमची का आहे ते विचारू नये) 
16. आमची कुठेही शाखा आहे ! (पण दुस-या शाखेच्या तक्रारी इथे सांगू नयेत) 
17. कृपया बाहेरील आमच्या जोकरच्या पुतळ्याशी फार लगट करू नये. सभ्यपणे फोटो काढावेत. 
18. शीतपेय संपल्यावर ग्लास टाकून द्यावा. चोखनळीने विचित्र आवाज करत बसू नये.

– हुकूमावरून

Podcast Trailer: पुणेरी शिस्तीपुढे काय कथा… McDonald ची?

Pip: पुण्यातल्या एखाद्या McDonald मध्ये शिरलात, तर नियमांची यादी वाचून बर्गर खायच्या आधीच पोट भरेल — असा काहीसा प्रकार आज आपल्यासमोर आहे.

Mara: vivsa यांनी शेअर केलेला हा संदेश आहे पुणेरी शिस्तीचा — एक काल्पनिक पण अगदी विश्वासार्ह वाटणारा McDonald चा नियमसंग्रह. आजचा भाग त्याच पाट्यांभोवती फिरतो.

Pip: चला तर मग, त्या पाट्या वाचूया.

पुणेरी शिस्तीपुढे काय कथा… McDonald ची?

Mara: हा विषय आहे पुण्यातल्या व्यापारी मानसिकतेचा — ग्राहकाला सेवा देताना त्याच्यावरच किती नियम लादता येतात, याचं एक विनोदी पण तीक्ष्ण चित्रण. पोस्टमध्ये हे “McDonald विशेष” म्हणून वेगळ्या सदरात मांडलं आहे.

Pip: आणि ती मांडणी सुरू होते अगदी पहिल्या नियमापासून — जिथे बर्गरसोबत परकरही मिळतो, आणि बाहेरच्या खाण्याला “एक रुपयात सॉस लावून मिळेल.”

Mara: पोस्टमधला एक नियम थेट वाचतो — “गि-हाईकांचा संतोष हेच आमचे ध्येय. (व्यवसायाच्या वेळा : ११ ते १ व ४ ते ८ / तक्रारीची वेळ : ११ ते ११.०५)”

Pip: म्हणजे तक्रारीसाठी पाच मिनिटे. ग्राहक राजा आहे, पण त्याचं राज्य फार लहान आहे.

Mara: हे उपहासाचं खरं केंद्र आहे — सेवेची भाषा वापरायची, पण प्रत्यक्षात प्रत्येक नियम ग्राहकाला चार पावलं मागे ढकलतो. फ्रेंच फ्राईज मोजून घ्यायच्या, कारण “नंतर तक्रार चालणार नाही.” टीव्ही बंद असला तरी आरशासारखा वापरू नये. शीतपेयाचा ग्लास संपल्यावर “चोखनळीने विचित्र आवाज करत बसू नये.”

Pip: हे नियम वाचताना जाणवतं की प्रत्येक नियमामागे एखादा खरा ग्राहक आहे ज्याने नक्की तसं केलं असेल.

Mara: पोस्टमध्ये हे “अनुभवजन्य चातुर्याचे जाहीर प्रदर्शन” असं म्हटलं आहे — म्हणजे हे निव्वळ विनोद नाही, तर वर्षानुवर्षांच्या व्यवहाराचा गाळ या नियमांत साठलेला आहे.

Pip: आणि शेवटचा नियम — “आमची कुठेही शाखा आहे! (पण दुस-या शाखेच्या तक्रारी इथे सांगू नयेत)” — हे एकट्या वाक्यात पुणेरी व्यापाराचं तत्त्वज्ञान आहे.

Mara: पोस्टचं शीर्षकच सांगतं — “पुणेरी शिस्तीपुढे काय कथा… McDonald ची?” — म्हणजे जागतिक ब्रँडही इथल्या स्थानिक मानसिकतेपुढे नमतो, असा सूर आहे.

Pip: शिस्त, संतोष, आणि पाच मिनिटांची तक्रार खिडकी — पुढच्या वेळी बर्गर खाताना हे आठवेल.


Mara: पुणेरी पाट्यांमागे एक खोल निरीक्षण आहे — माणसं कशी वागतात, व्यापारी त्याला कसा प्रतिसाद देतात.

Pip: पुढच्या भागात बघू काय नवं विचार येतो — तोपर्यंत तक्रारीची वेळ संपली आहे.

रजनीकांत – एक सुप्रसिद्ध वादळ

स्पॉटीफायवर ऐका | Listen on Spotify

खालिल लेख मला माझ्या भावाकडुन आला. मी रजनीकांतचा खुप मोठा चाहता नाही, पण एक मराठी भाषिक असल्याकारणाने, रजनीकांत (शिवाजी राव गायकवाड) यांच्या प्रसिद्धीचे वादळ, मराठी मनावर कसा परिणाम करते आहे याचे सुंदर वर्णन करणारा हा लेख मला खुप जवळचा वाटला.

हा लेख सुरुवातीला रजनीकांत (रजनी) यांच्या पडद्यावरच्या अभिनेत्याचे जनसामान्याच्या मनातील प्रतिमेचे सुंदर चित्रण करुन मग, मुख्य मुद्याकडे वळतो. मराठी चित्रपटांचा उंचावणारा दर्जा, सामान्य मराठी माणसाचे चित्रपटाकडे औदासीन्य आणि यातुन मराठी चित्रपटाला आ कर्षक व झगमगीत करण्याचे निर्मात्यांचे प्रयत्न पुढील संभाषणातुन अतिशय प्रंजळपणे व्यक्त होते. रजनीच्या व्यक्तीचित्राची उंची दाखवताना लेखकाले वापरलेली Phantom च्या Old Jungle Saying’s ची लकब या लेखात अतिशय चपखलपणे बसली आहे. संपुर्ण लेखभर New Rajni Sayings पेरताना “इन्फिनिटीला झिरोनं डिव्हाईड”, “घोड्यावर रागवून मारलेला पंच”, “(+ / -) वेव्जच्या टक्कर”, “परतीचा पाऊस”, “आईन्स्टाईन सोबतची आर्ग्युमेंट” इत्यादी कल्पना चोखंदळपणे वापरताना एकंदरीत लेखकाचा बहुश्रुततेतुन आलेला अनुभव दिसतो आहे.

हा लेख वाचताना, तुम्हाला माझ्या वरील विवरणाचा प्रत्यय नक्की येइल.

टीप: खालिल लेख माझा नाही.


रजनीचा रात्रभर डोळ्याला डोळा लागला नाही. खरं तर आपण जमिनीवरच झोपतो, अजूनही जुनाच ब्लॅक अँड व्हाईट मोबाईल वापरतो, साधी कार वापरतो एवढंच नाही तर इतर कलाकारांसारखे विग लावून हिंडत नाही. तरी सुद्धा आपण एवढे अस्वस्थ का हे काही त्याला कळलं नाही. तरी बरं त्यानं झोपण्यापूर्वी एकदा नाही तर दोनदा इन्फिनिटीला झिरोनं डिव्हाईड करून बघितलं होतं आणि दोन्हीवेळा उत्तर सारखंच आलं होतं!


काय बरं झालं असेल? की काही शतकांपूर्वी आपण एका घोड्यावर रागवून त्याच्या तोंडावर खालून एक बॉक्सिंग पंच मारला होता आणि नंतर त्याच्या पुढच्या पिढ्या स्वत:ला जिराफ म्हणवून घेऊ लागल्या होत्या. त्यांचे तळतळाट तर नसतील? पण आपल्याला कुणाचे तळतळाट लागणार आहेत? आपल्या दिशेनं आलेल्या निगेटिव वेव्जना तर आपण नुस्त्या नजरेनं पॉझिटिव करून टाकतो आणि पुढच्या येणा-या निगेटिव वेव्जच्या दिशेनं पाठवतो. नंतर त्या दोन्ही वेव्जची टक्कर होऊन प्रकाश आणि आवाज तयार होतो, काही मूर्ख लोक त्यालाच ‘विजांचा कडकडाट’ असंही म्हणतात, त्याला आता आपण काय करणार? त्यामुळे या शक्यतेलाही काही अर्थ नव्हता. पण झोप येत का नाहीये याचं उत्तर त्याला काही केल्या उत्तर सापडेना.


तेवढ्यात त्याचा फोन वाजला. (आपण तर मिस्ड कॉल्सनाही उत्तर देऊ शकतो, त्यानं मनात विचार केला!) त्यानं डाव्या हातानं फोन उचलला आणि आणि उजव्या हातात फेकला. फेकतानाचा त्याचा अँगल एवढा नेमका होता की हवेच्या प्रेशरमुळे त्याची ‘आन्सर की’ बरोब्बर प्रेस झाली आणि पलिकडला ‘हलो’ ऐकायला आला. एवढ्या रात्रीच्या त्या ‘हलो-हलो’ला हलकट उत्तर द्यावं, असं त्याला वाटलं पण त्याने नुस्ताच हुंकार दिला.

“सायेब, एक मराठी पिच्चर प्रोडूस करतुय त्याबाबद तुमच्याशी बोलता यील ना आत्ता?”


“मला कोणत्याही वेळी बोलता येतं. मी व्हॅक्यूम मध्ये सुद्धा बोलू शकतो”
“नायी, वाल्युम मोठाच आहे इकडं. पन रागावू नका जरा रातच्याला फोन केला. नाईट कालिंग हाफ रेट मध्ये पडतं ना. आमी प्रायोगिक निर्माते आहोत सायेब, पिच्चर करायचा म्हन्जे पैसे वाचवावे लागतात सर्वीकडे. तुमी मराठी पिच्चरमदी काम करायचं म्हनला म्हनून फोन केला”


“ते माहित्येय मला. काय स्टोरी आहे तुमची?”
“ष्टोरी तुमी म्हनाल ती”


“पण तुमच्या डोक्यात काहीतरी असेल ना?”
“गरीबाला कसली आलीय ष्टोरी न् बिरी सायेब. गावाकडची मान्सं, एक चांगला शेतकरी आन् त्याच्या चांगल्या बायकोचा हात धरनारा बाराचा सरपंच. घरात म्हातारी सासू आन् तमाशाला जानारा दीर आसलं कायतरी जुगाड असतं सायेब आमचं. तुमी आमच्या पिच्चरमदी काम करा तुमाला पायजे तो रोल करा, हवं तर समदे रोल तुमीच करा पन तुमची ती ष्टाईल आमच्या गावाकडं लई आवडते पब्लिकला तेवडं जमवा सायेब.”


“डिरेक्टर कोण आहे?”
“शंकर”


“शंकर? त्याच्यासोबत मी लेटेस्ट रोबो केला तो पण मराठी सिनेमा करतोय?”
“न्हाई तो तुमचा शंकर न्हायी सायेब, आमचा शंकर, शंकर विसपुते. ‘सडा निळ्या कुंकवाचा’ला असिश्टन होता तो सायेब, सातवा. पन तेवडं गागलवाल्या ष्टाईलचं जमवा.”


“बरं”
“आन् त्या गागलवाल्या ष्टाईलमदे सायेब तुमी गागल वर फेकून डोळ्यावर बशिवता तेवा वरून खाली पडताना तो मोडत आसंल ना कदीमदी?”


“हो मोडतो बरेचदा. त्याचा रिटेक घेतो मग आम्ही”
“आन् मग गागल तुमी आन्ता का आमाला द्यावा लागंल? न्हायी, रागवू नका सायेब पन आसले रेबानचे चार गागल तुमी मोडले तर बसला का चार चोक सोळा हजाराला बांबू आमाला?


“अरे पण प्रॉपर्टी तर तुम्हालाच द्यावी लागेल ना?”
“आमी फार तर तुमच्या बिडी फेकन्याच्या ष्टाईलसाठी शिवाजी बिडीचं एक बंडल देऊ. हवं तर माचिसचा आख्खा बॉक्स आनू नवा कोरा. पन काय सायेब आमालाबी परवडलं पायजेल ना? आनि काश्चूम तुमचा तुमाला आनावा लागेल.”


“कमाल झाली तुमची..”
“तसं नाय सायेब, पन अशोक शिंदेसाठी शिवलेली कापडं तुमाला नाई बसली तर कम्परटेबल वाटनार नाई तुमालाच. आपली कापडं आपल्याबरोबर आसलेली बरी, कसं म्हंता?”


“जेवायला तरी घालाल की घरून डबा आणावा लागेल?”
“काय सायेब गरीबाची थट्टा करता? जेवायला घालू की आमी. काय पांढरा म्हना, तांबडा म्हना, पेशल रस्सा करू रोज. झालंच तर मोर, ससे काय पायजेल ते देऊ की. जेवनात मागंपुडं बघत नाई आम्ही सायेब. शेवटी तुमी काय नि आमी काय, जे काय पैसे कमावतो ते दोन वेळच्या जेवनासाठीच ना? मग त्यात कसली कंजूशी करायची सायेब?”


“आणि पेमेंटचं काय?”
“पेमेंट कॅश करतो की रोजच्या रोज आमी”


“नशीब माझं. पण किती देणार?”
“मोट्या हिरोला जेऊनखाऊन बारा देतो आमी रोजचे, तुमाला साडेबारा देऊ सायेब”


“रोजचे साडेबारा लाख फक्त?”
“लाख नायी, हजार सायेब. साडेबारा लाखात तर आमचा पिच्चर कंप्लेट होतो सायेब”



एवढं ऐकल्यावर रजनीनं एवढ्या रागानं मोबाईलवरचं लाल बटन दाबलं की त्या प्रेशरमुळे पलिकडच्या मोबाईलवर बोलणा-या निर्मात्याचे डोळे आले! गावात डोळ्याची साथ नसतानाही फक्त आपल्या एकट्याचेच डोळे कसे आले या शंकेनं पुढे अनेक दिवस तो बेजार होता म्हणतात. (हे वाचतानासुद्धा काही कमजोर वाचकांचे डोळे येऊ शकतात त्याला रजनी किंवा आम्ही जबाबदार राहणार नाही याची नोंद घ्यावी.)


फोन झाल्यावर रजनीच्या डोक्यात एकदम प्रकाश पडला. (त्याच्या डोक्यात एकदा प्रकाश पडला की आसपासच्या सतरा जिल्ह्यांचं लोडशेडींग एक महिन्यासाठी बंद होतं!) त्याला एकदम झोप न लागण्याचं कारण लक्षात आलं. ‘रोबो’च्या प्रमोशनच्या नादात आपण बाळासाहेबांना भेटलो आणि मराठी सिनेमात काम करायची इच्छा असल्याचं जाहीर केलं तेव्हापासून त्याला असल्या ऑफर्स येत होत्या आणि त्याची झोप उडाली होती, अस्वस्थ वाटत होतं. (परिणामत: बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाचा पट्टा तयार झाला) त्याला वाटलं मराठी सिनेमांची एवढी लाट आली, ऑस्करला मराठी सिनेमे जाताहेत, राष्ट्रीय पुरस्कार पटकावताहेत तेव्हा असेल त्याला मार्केट. पण निर्मात्यांच्या बजेटचे आकडे ऐकल्यावर त्याला दरदरून घाम फुटला.(…आणि हवामान खात्याच्या मेधा खोले म्हणतात परतीचा मान्सून!)


मराठी सिनेमाचं एकूण बजेट जेवढं असतं तेवढा खर्च आपल्या सिनेमात फक्त मेक-अप वर होतो आणि आपल्या सिनेमातल्या मेक-अप वर आपण जेवढा वेळ घालवतो साधारण तेवढ्या वेळात अख्खा मराठी सिनेमा पूर्ण होतो हे सूत्र त्याच्या लगेच लक्षात आलं. (एका निर्मात्यानं त्याच्या ‘शिवाजी द बॉस’ हा सिनेमा मराठीत डब करायचे हक्क मागितले होते. त्यानं तो चित्रपट बघितलाही नव्हता पण तो म्हणाला आमच्याकडे केवळ नावावर हा सिनेमा चालेल!)


मग तो हे आठवायला लागला की बाळासाहेबांच्या भेटीनंतर ‘मराठी सिनेमात काम करायची इच्छा आहे’ हे बोलायची आयडिया आपल्याला दिली कुणी? कदाचित असं झालं असेल की पत्रकार परिषदेत प्रश्न वगैरे विचारायचे असतात, असल्या जुनाट कल्पना डोक्यात घेऊन जर्नालिझम स्कूलमधून नुकत्याच बाहेर पडलेल्या एखाद्या अतिउत्साही पत्रकारानं किंवा आपल्या हातात काळं कणीस आहे तेव्हा आपण कुणालाही काहीही विचारू शकतो अशा अतिआत्मविश्वासू पत्रकारिणीनं आपल्याला ‘तुम्ही मराठी चित्रपटात काम करणार का?’ असा प्रश्न विचारला असेल आणि मुंबईत राहून या प्रश्नाला ‘नाही’ असं उत्तर देता येत नाही एवढं कळण्याचा कॉमन सेन्स आपल्याला असल्यामुळे आपण ‘हो’ असं उत्तर दिलं असेल आणि मग लगेच त्याची ‘रजनी करणार मराठी चित्रपटात काम’ अशी ब्रेकींग न्यूज झाली असेल…


…की हे आपणच आपणहून बोललो? कुणी बरं असं बोलायची आयडिया आपल्याला दिली असेल? रजनी विचार करू लागला. त्याच्या साध्या चालण्याचा वेगसुद्धा प्रकाशाच्या वेगाच्या जास्त असतो (आईन्स्टाईन आणि त्याचं याच विषयावर वाजलं होतं. रजनीच्या ऑर्ग्युमेंटनं आईन्स्टाईनच्या डोक्यावरचे केसही विस्कटले होते. ते नंतर कधीच सरळ झाले नाहीत. आज आईन्स्टाईन आपल्यात नाहीत. ईश्वर मृतात्म्यास शांती देवो!)


त्यामुळे त्याचा विचार करण्याचा वेग एवढा प्रचंड होता की पहिला विचार इष्ट स्थळी पोचायच्या आत मागचा विचार त्याला येऊन भिडत होता. आणि ही प्रक्रिया एवढी प्रचंड वेगात चालू होती की स्टीफन हॉकिंग्ज तिथे असते तर बिग बँगचं गूढ सहज उकलता आलं असतं. पण रजनीच्या दृष्टीनं त्याचा परिणाम एवढाच झाला की त्याला गाढ झोप लागली. अगदी गाढ.


(वरील माहिती आमच्या मते शंभर टक्के खरी आहे. जिज्ञासूंनी खुद्द रजनीदेवाला मेल करून खात्री करून घ्यावी. त्याचा ईमेल आयडी- [email protected])

Podcast Trailer: रजनीकांत – एक सुप्रसिद्ध वादळ

Pip: रजनीकांत झोपू शकत नाही — आणि त्याचा थेट परिणाम बंगालच्या उपसागरावर होतो. vivsa च्या लेखनात हे अगदी सहज येतं.

Mara: आजच्या भागात आपण रजनीकांत या एका असाधारण व्यक्तिमत्त्वाभोवती विणलेल्या विनोदी लेखाचा आढावा घेणार आहोत — आणि त्यामागे दडलेला मराठी सिनेमाचा प्रश्नही समजून घेणार आहोत.

Pip: चला तर, त्या सुप्रसिद्ध वादळाकडे वळूया.

रजनीकांत — एक सुप्रसिद्ध वादळ

Mara: हा लेख एका साध्या प्रश्नापासून सुरू होतो — रजनीकांतला रात्री झोप का येत नाही? पण त्या निमित्ताने मराठी सिनेमाच्या बजेट आणि दर्जाचा एक मोठा प्रश्न उभा राहतो.

Pip: आणि त्या प्रश्नाचं उत्तर देण्यासाठी लेखकाने थेट रजनीला एका मराठी निर्मात्याचा फोन लावला आहे — रात्री, कारण नाईट कॉलिंग हाफ रेटमध्ये पडतं.

Mara: लेखात निर्माता रजनीला सांगतो, “मोट्या हिरोला जेऊनखाऊन बारा देतो आमी रोजचे, तुमाला साडेबारा देऊ सायेब” — आणि रजनी विचारतो, “रोजचे साडेबारा लाख फक्त?” तर उत्तर येतं, “लाख नायी, हजार सायेब.”

Pip: साडेबारा हजार रुपये. ज्या माणसाच्या मेक-अपचा खर्च एका मराठी सिनेमाच्या एकूण बजेटएवढा आहे, त्याला.

Mara: हे विनोदाच्या आवरणाखाली एक वास्तव मांडतं — मराठी सिनेमाचं बजेट इतकं मर्यादित असतं की मोठ्या कलाकारांना आकर्षित करणं अवघड आहे. लेखात नमूद आहे की मराठी सिनेमे राष्ट्रीय पुरस्कार पटकावत आहेत, ऑस्करला जात आहेत, पण निर्मात्यांकडे पैसे नाहीत.

Pip: काचेच्या ट्रॉफी, पण कापडं मात्र स्वतःचीच आणायची.

Mara: लेखाची खरी ताकद आहे ती Phantom च्या Old Jungle Sayings च्या धर्तीवर रचलेल्या New Rajni Sayings मध्ये. इन्फिनिटीला झिरोनं डिव्हाईड करणे, घोड्यावर रागावून मारलेला पंच, निगेटिव्ह वेव्ज पॉझिटिव्ह करणे — या कल्पना रजनीच्या अतिमानवी प्रतिमेची थट्टा करत नाहीत, तर ती प्रतिमाच उभी करतात.

Pip: आणि त्या प्रतिमेचा शेवट होतो आईन्स्टाईनशी वाजलेल्या वादात — ज्यामुळे आईन्स्टाईनचे केस विस्कटले ते कधीच सरळ झाले नाहीत.

Mara: हा लेख मूळचा vivsa चा नाही — त्यांनी भावाकडून आलेला हा लेख शेअर केला आहे आणि प्रामाणिकपणे नमूद केले आहे की “खालील लेख माझा नाही.” पण तो शेअर करण्यामागचं कारण त्यांनी स्पष्ट सांगितलं आहे — एक मराठी भाषिक म्हणून रजनीच्या प्रसिद्धीचा मराठी मनावर होणारा परिणाम त्यांना या लेखात दिसला.

Mara: मराठी सिनेमाचा हा प्रश्न — दर्जा वाढतोय पण बजेट अडतंय — हा आजही तेवढाच ताजा आहे.


Pip: रजनीला झोप न येण्याचं कारण मराठी सिनेमाचं बजेट होतं — हे वाचून आपल्यालाही थोडी झोप उडते.

Mara: पुढच्या भागात आणखी असे विचार घेऊन येऊ. तोपर्यंत विचार करत राहा.